Η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ στη Μαδρίτη στάθηκε η αφορμή για να ξεσπάσει ένα τεράστιο κύμα αλληλεγγύης και κινητοποιήσεων που σήμερα συγκλονίζει όλη την Ισπανία, φέρνοντας στην επιφάνεια το τεράστιο στεγαστικό πρόβλημα της χώρας.

Η Μαρικάρμεν ζούσε επί 71 χρόνια ως ενοικιάστρια στο ίδιο διαμέρισμα, όταν η ιδιοκτήτρια «επενδυτική» εταιρεία ακινήτων θέλησε να αυξήσει το ενοίκιό της κατά 275% (!). Την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου, η αστυνομία έσπασε την πόρτα του σπιτιού της και την απομάκρυνε με φορείο, στην τέταρτη κατά σειρά απόπειρα έξωσης, ενώ έξω εκατοντάδες πολίτες φώναζαν «δεν είσαι μόνη». Παρότι το ξέσπασμα των τεράστιων κινητοποιήσεων σε όλη την χώρα υποχρέωσε την εταιρεία να υποχωρήσει, η Μαρικάρμεν δεν πρόλαβε να επιστρέψει σπίτι της, αφήνοντας την 7η Οκτώβρη την τελευταία της πνοή στο νοσοκομείο, απ’ όπου μέχρι το τέλος ενθάρρυνε τους νέους που είχαν βγει στους δρόμους, ώστε να μην υπάρξουν άλλες «Μαρικάρμεν».

Οι εικόνες της βίαιης απομάκρυνσής της από το σπίτι της άγγιξαν ευαίσθητες χορδές στην ισπανική κοινωνία, γιατί συμπύκνωσαν το δράμα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που δεν μπορούν πια να βρουν ή να κρατήσουν μια στέγη.

Τρεις μέρες μετά την έξωση, μια μαζική διαδήλωση του Σωματείου Ενοικιαστών κατέληξε σε κατάληψη της Πουέρτα δελ Σολ, της κεντρικής πλατείας της Μαδρίτης. Η κατασκήνωση ξεπέρασε γρήγορα τις 1.000 σκηνές και βρήκε μιμητές στη Βαλένθια, τη Σεβίλλη, τη Μάλαγα και τη Βαρκελώνη.

Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ισπανίας, η χώρα αντιμετωπίζει έλλειψη περίπου 750.000 κατοικιών, που αναμένεται να ξεπεράσει το ένα εκατομμύριο έως το 2028. Την ίδια ώρα, περίπου 400.000 διαμερίσματα έχουν αποσυρθεί προς τουριστική ή εποχική μίσθωση και μόλις το 1,5% των κατοικιών είναι δημόσιες. Το αποτέλεσμα μετριέται και σε εξώσεις, όπου μόνο το 2025 εκτελέστηκαν 25.540, περίπου 70 την ημέρα, οι περισσότερες για απλήρωτα ενοίκια. Για τους νέους, το μέσο ενοίκιο των 1.176 ευρώ αντιστοιχεί στο 98,7% του μέσου μισθού τους, και μόλις το 14,5% των νέων 16-29 ετών ζει μόνο του.

Υπό την πίεση των κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση Σάντσεθ προσπάθησε να καταλαγιάσει το λαϊκό αίσθημα οργής με «έκτακτα» μέτρα, όπως αναστολή των εξώσεων ευάλωτων νοικοκυριών έως το 2030 και παράταση κατά δύο χρόνια των μισθώσεων που λήγουν. Τα μέτρα καταψηφίστηκαν από το δεξιό Λαϊκό Κόμμα, την ακροδεξιά Vox, το καταλανικό Junts και το UPN, υποχρεώνοντας την κυβέρνηση στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών στις 29 Νοεμβρίου.

Μάλιστα, μετά τις μαζικές διαδηλώσεις στις κεντρικές πλατείες, ακροδεξιές ομάδες που πρόσκεινται στο Vox ή υποστηρίζονται από αυτό οργάνωσαν αντισυγκεντρώσεις, με στόχο να εκδιώξουν τους διαδηλωτές και να διαλύσουν τις συγκεντρώσεις, προκαλώντας επεισόδια και τραυματίζοντας ορισμένους εξ αυτών. Το ίδιο το Vox , τασσόμενο ξεκάθαρα κατά των κινητοποιήσεων, κατέθεσε μήνυση κατά του εκπροσώπου της κυβέρνησης στη Μαδρίτη και των οργανωτών των κατασκηνώσεων, ζητώντας την άμεση εκκένωση της κεντρικής πλατείας, επιχειρώντας μέσα στο πλαίσιο της γενικευμένης πολιτικής κρίσης να οξύνει τα αντιδραστικά χαρακτηριστικά της κοινωνίας και να επωφεληθεί εκλογικά στις επερχόμενες εκλογές.

Ούτε όμως η προκήρυξη των εκλογών, ούτε η βία της ακροδεξιάς φαίνεται να προμηνύουν απομαζικοποίηση των κινητοποιήσεων, καθώς τα ισπανικά συνδικάτα κήρυξαν 24ωρη γενική απεργία για τις 11 Νοεμβρίου. Την πρωτοβουλία στηρίζουν οι δύο μεγαλύτερες συνομοσπονδίες, μαζί τα σωματεία ενοικιαστών, το οποίο συνιστά μία εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη, αφού οι δύο μεγάλες οργανώσεις έχουν να συντονίσουν κοινή γενική απεργία από το 2012. Τα αιτήματα συνδέουν ευθέως τη στέγη με τον μισθό και περιλαμβάνουν αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 7%, τέλος στις εξώσεις χωρίς εναλλακτική στέγη, πλαφόν στα ενοίκια, περισσότερη δημόσια κατοικία.

Το αίτημα για προσιτή και αξιοπρεπή στέγαση δεν αφορά, όμως, μόνο την Ισπανία, αλλά στην πραγματικότητα έχει πανευρωπαϊκό χαρακτήρα. Παντού στην Ευρώπη τα σπίτια μετατρέπονται σε επενδυτικά προϊόντα, σε βραχυχρόνιες μισθώσεις και σε χαρτοφυλάκια funds, ενώ οι μισθοί μένουν πίσω, με την Ελλάδα να είναι άξια πρωταθλήτρια της Ευρώπης στο στεγαστικό πρόβλημα. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 26,4% του πληθυσμού στη χώρα μας ξοδεύει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για στέγη. Το 2025 τα ενοίκια αυξήθηκαν κατά 10,1%, ενώ στην Αθήνα ένα δυάρι κοστίζει το 70,2% του μέσου μισθού. Όσοι δε κατάφεραν να αποκτήσουν σπίτι ζουν με τον φόβο του σφυριού, αφού μόνο το 2025 αναρτήθηκαν 67.443 ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί.

Οι Ισπανοί αποδεικνύουν με τον πιο περίτρανο τρόπο ότι η λύση στο στεγαστικό πρόβλημα, και στο πρόβλημα επιβίωσης που βιώνουμε και στη χώρα μας, βρίσκεται στον μαζικό ενιαίο και ανυποχώρητο αγώνα, στις γειτονιές και στους χώρους δουλειάς.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος