200 ασυνόδευτοι πρώην ανήλικοι πρόσφυγες, ηλικίας 18-21 ετών, που μεγάλωσαν χωρίς οικογένεια, πετιούνται στο δρόμο, με την πρόωρη λήξη και την κατάργηση του προγράμματος HELIOS Junior. Οι 200 ωφελούμενοι, που στηρίζονταν σε αυτό το πρόγραμμα για τη μετάβαση από την ανηλικότητα στην ενηλικίωση και την αυτόνομη διαβίωση, έχουν διορία πέντε ημερών (έως τις 9 Νοεμβρίου) να εγκαταλείψουν τα καταλύματα που τους παρέχονται και να εξασφαλίσουν στέγη και εργασία – χωρίς βοήθεια από την Πολιτεία.

Το HELIOS Junior είχε ξεκινήσει τη λειτουργία του τον Οκτώβριο του 2024, με σκοπό να παρέχει συνολικά υποστήριξη σε 2.000 πρώην ασυνόδευτους ανήλικους στις ηλικίες 18-21 ετών, η οποία περιελάμβανε παροχή στέγης και ένα μηνιαίο επίδομα 150 ευρώ σε προπληρωμένη κάρτα για «την κάλυψη βασικών αναγκών σε διατροφή, ένδυση, υπόδηση, προσωπική υγιεινή, τηλεπικοινωνίες, μετακινήσεις εντός του τόπου διαμονής και βασικές σχολικές και φαρμακευτικές δαπάνες».

Το πρόγραμμα παρείχε στέγαση για 18 μήνες και την προπληρωμένη κάρτα για 16 μήνες. Στη διάρκεια αυτού του ενάμιση χρόνου, το πρόγραμμα παρείχε στους ωφελούμενους «υπηρεσίες συμβουλευτικής και ενημέρωσης, διασύνδεσης με εκπαιδευτικούς φορείς για την παρακολούθηση προγραμμάτων εκμάθησης ελληνικών και επαγγελματικής κατάρτισης και με υπηρεσίες εύρεσης εργασίας, υποστήριξης στην πιστοποίηση γνώσεων και δεξιοτήτων συνδεόμενων με τους στόχους του ατομικού πλάνου ένταξης, παραπομπής σε σχετικές των αναγκών και του ατομικού πλάνου ένταξης υπηρεσίες».

Πρόκειται για ενταξιακά εργαλεία για παιδιά, τα οποία δεν έχουν μεγαλώσει με την αρωγή ενός οικογενειακού περιβάλλοντος που τα συμβουλεύει και υποστηρίζει κατά τη μετάβαση στην ενηλικίωση.

Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης, στο μήνυμα που δέχθηκαν οι 200 ωφελούμενοι, επικαλούνταν τους ανεπαρκείς πόρους για τη συνέχιση του προγράμματος. Ωστόσο οι πόροι ήταν εξασφαλισμένοι από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Συγκεκριμένα, περνούσαν μέσα από το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) – το ταμείο του υπουργείου Μετανάστευσης που έχει στο μεταξύ μετονομαστεί σε Ταμείο Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων, φέρει το μότο «Ασφάλεια για Όλους».

Εκτιμάται ότι από τα 2.000 παιδιά που είχε σχεδιαστεί να περάσουν από το πρόγραμμα, τελικά υποστήριξη δέχθηκαν μόλις λίγα περισσότερα από 400. Μεταξύ αυτών είναι και τα 200 που τώρα υφίστανται την πρόωρη έξωση και παύση της υποστήριξης, κάποια εκ των οποίων ξεκίνησαν να ωφελούνται από το πρόγραμμα μόλις πριν δύο μήνες.

Aνοιχτό παραμένει το ερώτημα γιατί ένα πρόγραμμα με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, που διαφήμισε ως σημαντικό προ ετών ο ίδιος ο πρωθυπουργός και το οποίο είχε χρονικό περιθώριο να συνεχίσει, η κυβέρνηση επιλέγει να το καταργήσει πρόωρα και ξαφνικά, ενώ έχει πιάσει μόλις το ⅕ του διακηρυγμένου στόχου του.

Εκτός από τη διάσταση που αφορά το προσφυγικό και μεταναστευτικό, η τωρινή απόφαση για κατάργηση (δια της μη-ανανέωσης της χρηματοδότησης) του HELIOS Junior αποτελεί ακόμα έναν κρίκο στην αλυσίδα των οδυνηρών κυβερνητικών αποφάσεων στον τομέα της παιδικής προστασίας. Συγκεκριμένα, αντίστοιχα προβλήματα έχουν σημειωθεί και στο πρόγραμμα ημιαυτόνομης διαβίωσης για τα παιδιά αντίστοιχων ηλικιών με του HELIOS Junior που διαβιούσαν σε ιδρύματα και νοσοκομεία, όπως και στα υπόλοιπα έργα παιδικής προστασίας που η κυβέρνηση είχε εντάξει στο Ταμείο Ανάκαμψης.

Σε ερώτηση προς το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου γιατί το πρόγραμμα καταργείται, ενώ έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, και τι θα γίνει με τα παιδιά που δεν έχουν οικογένειες να τα καθοδηγήσουν στην ομαλή ένταξη στην ενηλικότητα, το υπουργείο έκανε την ακόλουθη συνοπτική και κυνική δήλωση:

«Όπως είχε προαναγγείλει ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου Θάνος Πλεύρης, περιορίζονται όλα τα προγράμματα που αφορούν την επιδότηση στέγασης μεταναστών. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα Helios Junior, όπως και τα υπόλοιπα προγράμματα στέγασης. Παράλληλα, μειώνονται οι δομές φιλοξενίας και τα διαμερίσματα, με έμφαση στο κέντρο της Αθήνας, όπου συνολικά 30 δομές και διαμερίσματα έχουν ήδη κλείσει ή πρόκειται να κλείσουν έως το τέλος του έτους. Η πολιτική ένταξης στρέφεται πλέον στην απόκτηση εργασιακής εμπειρίας και στην εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας, αντί της επιδότησης στέγασης»…