Ένα εκατομμύριο τριακόσιες χιλιάδες (1.300.000) άνθρωποι εγκατέλειψαν την χώρα από όταν ξεκίνησαν τα μνημόνια! Αυτά σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και της Eurostat. Ανάμεσα σε αυτούς και o γράφων το κείμενο. Μετανάστευση σημαίνει πρώτα απ’ όλα πρόβλημα βιοπορισμού στον τόπο σου. Αυτή είναι η βασική αιτία. Σημαίνει ξεριζωμός. Σημαίνει κοινωνικοποίηση με τους δικούς σου μόνο μέσα από ιντερνετικούς κύκλους. Να μάθεις έναν καινούριο τρόπο να ζεις, να φέρεσαι, να στέκεσαι, να επικοινωνείς και να εργάζεσαι. Σήμερα σημαίνει και να κοιτάς κλεφτά τις ειδήσεις εκεί που μένεις, αναμένοντας πότε θα υποκύψει η χώρα λίγο παραπάνω στην ξενοφοβία και τον ρατσισμό ή όταν μαθαίνεις ότι στην Ελλάδα η ασφάλεια στις μεταφορές είναι περιττή πολυτέλεια. Όλα αυτά, μόνο αν μιλάμε πράγματι για μετανάστευση και δε μιλάμε για προσφυγιά που σημαίνει και ότι ο τόπος σου καταστρέφεται ολοσχερώς από βόμβες.

Είναι απότοκο της πραγματικότητας ότι στην Ελλάδα το εργατικό δυναμικό παραμένει μειωμένο σε σχέση με τα προ των μνημονίων επίπεδα, με μισθούς που δεν φτάνουν για πάνω από 20 ημέρες του μήνα. Ότι η κυβερνητική πολιτική της φτώχειας και της εξαθλίωσης σπρώχνει εργάτες και νέους στην ξενιτιά. Φυσικά, σε επίπεδο προσωπικής εμπειρίας δεν είναι μόνον αρνητικό. Παντού, η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει και την ομορφιά της, την πολυπλοκότητα και το χιούμορ κι έτσι έχει και ενδιαφέρον σαν βίωμα. Ακόμη είναι πολύ ουσιώδες και ωραίο να δέχεσαι αλληλεγγύη όπως και συμβαίνει και έξω παρά το θέριεμα της ακροδεξιάς. Παρόλα αυτά πρόκειται πλέον για δομικό πρόβλημα συνδεδεμένο με την ανάδειξη της ατομικής ευθύνης και επιλογής ως τη μόνη “εφικτή λύση” σε κάθε πρόβλημα.

Υπαρκτό φαινόμενο στις χώρες προορισμού, που συνδέεται και με την κατάσταση του εργατικού κινήματος, είναι ο δισταγμός των μεταναστών να διεκδικήσουν πολλές φορές τα κατοχυρωμένα εργασιακά δικαιώματά τους, κυρίως στον πρώτο καιρό εγκλιματισμού. Από την άλλη συνεισφέρουν στον κρατικό κορβανά, αφού η πληρωμή των ασφαλιστικών εισφορών είναι σε πολλές περιπτώσεις αποκλειστική ευθύνη των εργαζομένων, μην τυχόν και χρεωθεί καμιά πολυεθνική. Ακόμη πρόκειται εκ των πραγμάτων για εργαζομένους που διαθέτουν εμπειρία και μόρφωση που θα ήταν ένας σημαντικός παράγοντας βελτίωσης της κατάστασης αν επέστρεφαν στις εστίες τους και πλεονέκτημα στις χώρες που βρίσκονται τώρα. Αυτό είναι στην ουσία του, το λεγόμενο brain drain.

Θα άξιζε να αναφέρουμε δύο λόγια για το πρόγραμμα Μητσοτάκη για επαναπατρισμό. Εκτός από φορολογικά κίνητρα έχουμε ενδεικτικά στην ενημερωτική μπροσούρα brain regain και σημείωση ότι στην Ελλάδα προσφέρεται επίδομα ενοικίου 70€ αυξανόμενο κατά 35€ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού. Αναμενόμενο να μην προσελκυσθεί κόσμος από τέτοια κοροϊδία με ενοίκια στην Αθήνα πολύ παραπάνω από 400€ παντού.

Αυτό που διεκδικούν οι μετανάστες είναι το ίδιο με τους ντόπιους, μισθό και εργασιακές συνθήκες αξιοπρέπειας, ασφαλείς καλές δημόσιες παροχές, βιοτικό επίπεδο και ελευθερία. Και για αυτά πρέπει να συνεχίσουν να παλεύουν όπου κι αν βρίσκονται…

Άλκης Κ.

από το περιοδικό Πορεία, τ. 60, που κυκλοφορεί