Στα πλαίσια του 14ου Κάμπινγκ της Πορείας, πραγματοποιήθηκε επίσκεψη στην Ακροναυπλία την Τρίτη 28/7. Η σ. Νταϊάνα Μουστάκη εκφώνησε την παρακάτω ομιλία εκ μέρους του ΚΣ της Πορείας:

Σύντροφοι και συντρόφισσες, συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλοι και φίλες,

Πραγματοποιούμε τη σημερινή επίσκεψη για να τιμήσουμε όλους αυτούς που πέρασαν αλύγιστοι από εδώ, για αυτούς που θυσίασαν και τη ζωή τους για την μεγάλη υπόθεση της εθνικής ανεξαρτησίας και του σοσιαλισμού. Πάνω απ’ όλα για να δούμε ποιες συνθήκες έκαναν ήρωες τους καθημερινούς απλούς ανθρώπους, για να βγάλουμε έτσι τα αναγκαία πολιτικά συμπεράσματα στο σήμερα. Η υπόθεση άλλωστε των φωτογραφιών των 200 της Καισαριανής φέτος, οι περισσότεροι εκ των οποίων προήλθαν από το κάτεργο της Ακροναυπλίας, απέδειξε ότι ο λαός και η νεολαία, ακόμα συγκινούνται και εμπνέονται από την εποποιία του ΕΑΜ, του ΕΛΑΣ, του ΔΣΕ, των αλύγιστων κομμουνιστών, παρά τους τόνους αντικομμουνιστικής προπαγάνδας. Όσο κι αν παλεύει ο ιμπεριαλισμός και η ντόπια μεγαλοαστική τάξη, δεκαετίες τώρα, η Μακρόνησος, η Γυάρος, η Καισιαριανή και η Ακροναυπλία, τόσοι άλλοι τόποι και εδώ, παραμένουν τίτλοι τιμής για τους κομμουνιστές και πηγή έμπνευσης για το λαό και τη νεολαία.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλοι και φίλες,

Το κάστρο, στο άκρο του Ναυπλίου, με τη σημερινή του μορφή υπάρχει από τα χρόνια της Ενετοκρατίας, όταν και η οχύρωση της Ακροναυπλίας αποκτά το εσωτερικό κάστρο, το Ιτς-Καλέ, όπου και θα βρίσκονται στη συνέχεια οι φυλακές.

Γνωστός πρώτος πολιτικός κρατούμενος αποτελεί ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, πρωτοκαπετάνιος της Επανάστασης του 1821, ο οποίος φυλακίζεται από το καθεστώς του Όθωνα στις αρχές του Σεπτέμβρη 1833, κατηγορούμενος για δήθεν οργάνωση συνωμοσίας κατά του Βασιλιά. Φυλακίστηκε γιατί η πολιτική των Μεγάλων Δυνάμεων ήταν να εξοντώσουν τους καπετάνιους της Επανάστασης και να δημιουργήσουν ένα μικρό ελεγχόμενο και εξαρτημένο ελληνικό κράτος, προδίδοντας τους επαναστατικούς σκοπούς του ελληνικού λαού. Η πολιτική της εξάρτησης φέρει το αποτύπωμά της σε αυτό εδώ το μέρος στη φυλάκιση του Θ. Κολοκοτρώνη.

Τον Νοέμβριο του 1884 θα ιδρυθούν οι Στρατιωτικές Φυλακές Ακροναυπλίας και στον 20ο αιώνα θα μείνουν στη συλλογική μνήμη ως τόπος εξορίας κομμουνιστών, δημοκρατών, αγωνιστών. Αν και οι φυλακές της Ακροναυπλίας θα λειτουργήσουν αργότερα ως τόπος εξορίας πολιτικών κρατουμένων, ήδη από τη δεκαετία του 1920 στέλνονται εκεί κομμουνιστές κρατούμενοι, οι οποίοι καταγγέλλουν τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης.

Σημείο καμπής αποτελεί η 22η Φλεβάρη 1937, όταν ξεκίνησαν επίσημα τη λειτουργία τους οι φυλακές της Ακροναυπλίας ως φυλακές πολιτικών κρατουμένων. Την άνοιξη του 1937, η δικτατορία του Μεταξά μεταφέρει στις φυλακές της Ακροναυπλίας τους πρώτους κομμουνιστές πολιτικούς κρατούμενους από τους άλλους τόπους εξορίας. Μια μεγάλη ταμπέλα με μαύρα γράμματα πάνω απ’ την είσοδο έγραφε: Κομμουνιστικαί Φυλακαί Ακροναυπλίας. Η δικτατορία του Μεταξά επέλεξε το απομονωμένο κάστρο της Ακροναυπλίας, στον απότομο βράχο, με τα τριακόσια σκαλιά του και τους χοντρούς τοίχους του, ως έναν ιδανικό τόπο για να καταφέρει «να σπάσει» τους αλύγιστους ως τότε κομμουνιστές, κυρίως μέλη και στελέχη του -επαναστατικού τότε- ΚΚΕ. Σκοπός του Μεταξά και όλου του φασιστικού κρατικού μηχανισμού, ήταν να αποσπάσουν τις περίφημες «δηλώσεις μετανοίας» από τους κομμουνιστές, να τους παρουσιάσουν σαν λιπόψυχους, σαν δειλούς και να τους συκοφαντήσουν στον λαό τους. Επιστράτευσαν -και στην Ακροναυπλία- τις πιο ύπουλες μεθόδους, από τους ξυλοδαρμούς και τα μεσαιωνικά βασανιστήρια, την φάλαγγα, το ρετσινόλαδο και άλλα, μέχρι τις ανοιχτές δολοφονίες. Το 1937 θα πραγματοποιήσουν 2 μεγάλες δολοφονικές επιθέσεις στους κρατουμένους: την πρώτη με την άφιξη των πρώτων κρατουμένων από τα νησιά, την δεύτερη στις 30 Αυγούστου με 400 (!) πυροβολισμούς και με νεκρό τον δάσκαλο Παύλο Σταυρίδη, ενώ η τρίτη αποφεύχθη. Έστησαν προβοκάτσια με σκοπό να κάψουν το κτήριο και να το αποδώσουν σε ατύχημα, γεγονός που καταγγέλθηκε έγκαιρα από τους κρατούμενους κομμουνιστές.

Οι κομμουνιστές έκαναν σκόνη τα σχέδια του Μεταξά για μετατροπή της Ακροναυπλίας σε ένα στρατόπεδο υποταγμένων, όπου θα κυριαρχούν τα βασανιστήρια και η μιζέρια. Οι κομμουνιστές οργάνωσαν κατευθείαν την αντίστασή τους και την ζωή τους πολύπλευρα. Συγκρότησαν την «Ομάδα Συμβίωσης Αγωνιστών της Ακροναυπλίας», εκλέγοντας 7μελές είτε 9μελές Γραφείο, το οποίο εκλεγόταν δημοκρατικά από τους κρατούμενους. Η διοίκηση των φυλακών αναγκάστηκε να αναγνωρίσει. Η Κομματική Επιτροπή Ακροναυπλίας του ΚΚΕ, με έμπειρα στελέχη του Κόμματος και της Κεντρικής Επιτροπής του, θα αποτελέσουν τον κορμό όλης της δραστηριότητας των κρατουμένων. Η Κομματική Επιτροπή του ΚΚΕ και τα μέλη του ΚΚΕ πρωτοστάτησαν στην οργάνωση των κρατουμένων, στη διατήρηση της πειθαρχίας, της ενότητας, των συντροφικών σχέσεων. Θα δημιουργήσουν κοινό ταμείο, θα διαχειρίζονται το συσσίτιο και θα συγκροτηθεί η Μορφωτική Επιτροπή με πολύ πλούσια δραστηριότητα. Θα οργανωθούν μαθήματα κάθε είδους, ιστορίας (στα οποία καθοριστικό ρόλο θα παίξει ο ιστορικός Γιάννης Ζεύγος, καθοδηγητικό στέλεχος του ΚΚΕ που θα δολοφονηθεί το 1946 στη Θεσσαλονίκη), γεωγραφίας, ξένων γλωσσών, μαθήματα φιλοσοφίας, μαθήματα ιδεολογικά. Καθοριστική είναι η συμβολή του δάσκαλου Δ. Γληνού ο οποίος σηκώνει βασικό φορτίο της μορφωτικής δραστηριότητας, αμέσως με την άφιξή του το 1936. Δίνει ιδιαίτερο βάρος σε βασικά μαθήματα γλώσσας, ανάγνωσης κ.λπ., αλλά και με ιδιαίτερη φροντίδα στους φοιτητές κρατούμενους. Να σημειωθεί ότι αυτά τα χρόνια θα οργανωθούν μέχρι και πολυάριθμες θεατρικές παραστάσεις, μαθήματα χορού, μέχρι και…γυμναστική! Συνολικά, οι κομμουνιστές μετέτρεψαν ένα μεσαιωνικό κάστρο-κάτεργο, την «ελληνική Βαστίλη», σε έναν φάρο αντίστασης, πέταξαν στα μούτρα του Μεταξά τις «δηλώσεις μετανοίας» και μετέτρεψαν την εξορία τους σε ευκαιρία για την πολιτική και πνευματική ανύψωσή τους σε κάθε επίπεδο.

Από τα χρόνια του Μεταξά ως τις παραμονές της ιταλικής εισβολής, πάνω από 600 κρατούμενοι είχαν περάσει από εκεί ή και βρίσκονταν στην Ακροναυπλία. Ο Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης, ο γραμματέας της ΟΚΝΕ, της νεολαίας του ΚΚΕ, Χρήστος Μαλτέζος που θα του πεταλώσουν τα πόδια και θα δολοφονηθεί αλύγιστος στις φυλακές της Κέρκυρας, ο κομμουνιστής ηγέτης Νίκος Μπελογιάννης, ο Γιάννης Ζεύγος, μέλος του Πολιτικού Γραφείου, ο πρωτοκαπετάνιος Άρης Βελουχιώτης, ο ήρωας της Καισαριανής Ναπολέοντας Σουκατζίδης και μια σειρά άλλα στελέχη του επαναστατικού ΚΚΕ.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλοι και φίλες,

Σημείο καμπής αποτελεί η εισβολή του ιταλικού φασισμού στη χώρα τον Οκτώβρη του 1940. Η δικτατορία του Μεταξά δεν οργανώνει την άμυνα της χώρας, αλλά ο λαός στρατεύεται μαζικά για την υπεράσπιση της πατρίδας του. Οι κρατούμενοι της Ακροναυπλίας, εξοπλισμένοι με τις θέσεις του ΚΚΕ, θα στείλουν τρία υπομνήματα στην κυβέρνηση, ζητώντας να σταλούν στην πρώτη γραμμή και να πολεμήσουν. Ο Μεταξάς τους κρατάει κλεισμένους και μεθοδεύει στη συνέχεια την παράδοσή τους στους Ναζί το 1941. Οι κομμουνιστές κρατούμενοι με αυτήν την στάση τους κατοχυρώνονται στον λαό ως οι πραγματικοί πατριώτες και σπέρνουν τους καρπούς για την εποποιία της Εθνικής Αντίστασης που θα ακολουθήσει. Το γράμμα του Ν. Ζαχαριάδη από τις φυλακές της Κέρκυρας, τίτλος τιμής για τους κομμουνιστές μέχρι σήμερα, θα καλέσει τον λαό σε εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα όπου: «… Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ…Στον πόλεμο αυτό πού τον διευθύνει ή κυβέρνηση Μεταξά, όλοι μας πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις, δίχως επιφύλαξη. Έπαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για το σημερινό του αγώνα, πρέπει να είναι και θα είναι, μια καινούργια ‘Ελλάδα τής δουλειάς, τής λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ’εναν πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό… ». Τελικά, η χώρα παραδίδεται στους Ναζί και το καθεστώς του Μεταξά παραδίδει και τους Ακροναυπλιώτες στους κατακτητές. Τις ημέρες της χιτλερικής εισβολής, οι Ακροναυπλιώτες θα ζητήσουν και από τους Άγγλους, οι οποίοι τότε προσωρινά ανέλαβαν την διοίκηση της Πελοποννήσου, να τους απελευθερώσουν για να πολεμήσουν, ωστόσο και οι Άγγλοι θα τους εγκαταλείψουν στα χέρια των Ναζί. Οι Ναζί προσπάθησαν να τους δολοφονήσουν με βομβαρδιστικά αεροπλάνα.

Στα χρόνια της Κατοχής, όταν η ντόπια μεγαλοαστική τάξη είτε συνεργάστηκε με τους Ναζί είτε έφυγε για το Κάιρο της Αιγύπτου, το βάρος της οργάνωσης του αντιφασιστικού εθνικοαπελυεθρωτικού αγώνα έπεσε στην εργατική τάξη και τον λαό, με ηγέτη το ΚΚΕ, το οποίο με τη σωστή γραμμή που είχε χαράξει η 3η Κομμουνιστική Διεθνής, ήδη από το 1935, οργάνωσε το ΕΑΜ και στη συνέχεια τον ΕΛΑΣ και την ΕΠΟΝ. Έτσι γράφτηκε το έπος της Εθνικής Αντίστασης και οι Ακροναυπλιώτες ήταν συστατικό στοιχείο του έπους αυτού. 600 ήταν περίπου οι Ακρονυαπλιώτες στην αρχή της Κατοχής, όλοι πολλά χρόνια στο ΚΚΕ, έμπειρα μέλη και στελέχη, και πολλά χρόνια στο κάτεργο της Ακροναυπλίας. Τώρα δεν βρίσκονταν μπροστά στη μάχη ενάντια στις «δηλώσεις μετανοίας», αλλά μπροστά στην πείνα, όπου τους έριχναν οι κατακτητές για να τους εξοντώσουν. Και πάλι αυτοί θα παραμείνουν όρθιοι! Στα 1942-3, η Ακροναυπλία αδειάζει εκτός από αυτούς που είχαν δραπετεύσει με τους κομμουνιστές να οδηγούνται σε άλλες φυλακές και στα εκτελεστικά αποσπάσματα, καθώς δεν είχαν καταφέρει να τους λυγίσουν ούτε οι Ναζί.

65 εκτελέστηκαν στο Κούρνοβο, 14 σε Αθήνα – Πειραιά, 15 στο στρατόπεδο “Παύλος Μελάς” στη Θεσσαλονίκη, 135 ανάμεσα στους “200”, στην Καισαριανή. Θυσίασαν τελικά και τη ζωή τους, παραμένοντας πιστοί στα ιδανικά του αγώνα, στην ιδεολογία του μαρξισμού-λενινισμού, στην πάλη για εθνική και κοινωνική απελευθέρωση και ενέπνευσαν αμέτρητους άλλους να πάρουν τη θέση τους.

Στα χρόνια του εμφυλίου το αστικό κράτος θα ξαναστείλει εκεί πολιτικούς κρατούμενους, μαζί με ποινικούς, και θα πραγματοποιήσει εκτελέσεις. Οι αγώνες του ελληνικού λαού θα κλείσουν τελικά τους τόπους εξορίας και έτσι, στις αρχές της δεκαετίας του 1960, θα κλείσει και η Ακροναυπλία οριστικά ως φυλακή.

Σύντροφοι και συντρόφισσες, συναγωνιστές και συναγωνίστριες, φίλοι και φίλες,

Το μεγαλείο των 200 της Καισαριανής, το μεγαλείο των κομμουνιστών, η πλειοψηφία των οποίων ήταν Ακροναυπλιώτες, συντάραξε εκατομμύρια λαού και νεολαίας που είδαν τις φωτογραφίες φέτος τον Φλεβάρη. Ανάγκασε ακόμα και το αστικό σύστημα, στο τέλος, να υποκλιθεί ξανά, υποκριτικά, μπροστά σε αυτούς που έδωσαν «χαμόγελο στην κάνη». Δεκαετίες αντικομμουνιστικών κραυγών από τους απόντες και τους προδότες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, έγιναν σκόνη από μερικές φωτογραφίες. Βασική στόχευση της αντικομμουνιστικής προπαγάνδας ήταν η προσπάθεια να παρουσιαστούν οι κομμουνιστές ως «πράκτορες», ως «συμμορίτες», έστω να αποσιωπηθεί η καθοριστική συμβολή τους στον εθνικοαπελυθερωτικό αγώνα. Τον ίδιο αντικομμουνιστικό χορό έσυρε, ιδιαίτερα ξανά αυτά τα χρόνια, η κλασσική Δεξιά της χώρας, η ΝΔ, ακροδεξιά κόμματα, Ναζί κανονικοί ή με κουστούμια, «διανοούμενοι» και λοιποί, μέχρι και η σοσιαλδημοκρατία, με το δεξί χέρι του Τσίπρα, τον καθηγητή Μαραντζίδη, αποδεδειγμένα πληρωμένο από τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες, να θεωρεί συνυπεύθυνο το ΕΑΜ για τα ναζιστικά εγκλήματα. Όλες οι πτέρυγες του συστήματος του ιμπεριαλισμού και της ντόπιας ολιγαρχίας σε μια κοινή προσπάθεια να αμαυρωθεί το κομμουνιστικό κίνημα. Ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, γιατί για να περνούν την πολιτική της φτώχειας και του χτυπήματος του λαού και της νεολαίας, πρέπει να αποκλείσουν κάθε προοπτική επαναστατικής αναζήτησης.

Αρνητική η υπηρεσία των εχθρικών στον μαρξισμό-λενινισμό ρευμάτων, ο υποτιθέμενος αντικαπιταλισμός, ο τροτσκισμός και πλέον η ηγεσία του ΚΚΕ που θεωρούν λαθεμένη την γραμμή των αντιφασιστικών εθνικοαπελευθερωτικών μετώπων, τη γραμμή της Γ΄Διεθνούς, το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ, τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας. Θεωρούν ότι ήταν αγώνας «κάτω από ξένη σημαία», κάτω από τη σημαία της αστικής τάξης. Δηλαδή θεωρούν λαθεμένη τη γραμμή που γέννησε τους Ακροναυπλιώτες και τους επαναστατικούς αγώνες της δεκαετίας του 1940. Όπως αντίστοιχα και σήμερα αρνούνται τον αντιιμπεριαλιστικό αγώνα και την πάλη για εθνική ανεξαρτησία. Καταλήγουν έτσι σε νέα εκτρώματα: εξισώνουν το θύτη με τα θύματα, εξισώνουν τις ηγεσίες του αγώνα του Παλαιστινιακού, του Λιβανέζικου και του Ιρανικού λαού με τους σιωνιστές και ιμπεριαλιστές, «γιατί όλοι αστοί είναι». Και τελικά αρνούνται επί της ουσίας τον αγώνα αυτών των λαών ή -ακόμα χειρότερα- αναμασούν την ιμπεριαλιστική και σιωνιστική προπαγάνδα μιλώντας για την «τρομοκρατική Χαμάς», όπως έκανε ο Κουτσούμπας μέσα στη Βουλή.

Για την οργάνωση νεολαίας Πορεία και το Μ-Λ ΚΚΕ η γραμμή εκείνη που γέννησε και ατσάλωσε τους Ακροναυπλιώτες ήταν σωστή. Η γραμμή της Σοβιετικής Ένωσης του Στάλιν, της Γ’ Διεθνούς, του κομμουνιστικού κινήματος της περιόδου είναι που έκαναν μικρές ομάδες κομμουνιστών να γίνουν μεγάλα κόμματα, όπως το ΚΚΕ. Με αυτή τη γραμμή γαλουχήθηκαν επαναστάτες που τα έδωσαν όλα, στο τέλος και τη ζωή τους, για τα μεγάλα ιδανικά του κομμουνιστικού κινήματος. Η γραμμή των αντιφασιστικών μετώπων έφερε τη μεγάλη νίκη στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και κοκκίνισε το 1/3 της ανθρωπότητας, τσακίζοντας το τέρας του ναζισμού. Αυτή η γραμμή γέννησε δύο λαϊκούς πολέμους στη χώρα μας, γέννησε δηλαδή το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ και τον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας, που έφτασαν στα πρόθυρα της εξουσίας. Αυτή η γραμμή έκανε το ΚΚΕ μεγάλο Κόμμα, οργανωτή της εργατικής τάξης και του λαού. Και σήμερα, δίνοντας τον αγώνα για το ψωμί, για τη δουλειά, για τον μισθό, για το δικαίωμα στη δημόσια δωρεάν παιδεία, θεωρούμε βασικό ζήτημα να ξαναφτιάξουμε μια πραγματική Αριστερά, ένα Κομμουνιστικό Κόμμα μαζικό, πάνω σε επαναστατικές θέσεις. Ένα Κόμμα που θα μπορέσει να ανυψώσει τους αγώνες του λαού και να θέσει, στην ημερήσια διάταξη τους μεγάλους πόθους: για την ειρήνη, την πάλη για την εξουσία, την εθνική ανεξαρτησία και τον σοσιαλισμό.

Σήμερα που ο διεθνής ορίζοντας σκοτεινιάζει, που οι ιμπεριαλιστές εξοπλίζονται για νέο Παγκόσμιο Πόλεμο, που οι Αμερικάνοι ιμπεριαλιστές και οι σιωνιστές ματοκυλούν τη Μέση Ανατολή, καλούμε το λαό και τη νεολαία να παλέψουν ενάντια στον πόλεμο, τον ιμπεριαλισμό και τον φασισμό. Χαιρετίζουμε και συμπαρατασσόμαστε στον αγώνα του Ιρανικού λαού που γονάτισε τους φονιάδες των λάων, στον αγώνα του Λιβανέζικου λαού ενάντια στη σιωνιστική κατοχή, στον αγώνα του λαού της Υεμένης για την ένωση και την απελευθέρωση της πατρίδας του, στον αγώνα του Παλαιστινιακού λαού, που αντέχει και συνεχίζει μέσα στις αμέτρητες σιωνιστικές Ακροναυπλίες.

Τόσα χρόνια μετά, εμπνεόμαστε από την αλύγιστη στάση των Ακροναυπλιωτών, από την αγέρωχη στάση των 200 κομμουνιστών στην Καισαριανή, δίνουμε όλες μας τις δυνάμεις για να ξαναφτιάξουμε ένα Κομμουνιστικό Κόμμα που θα αναμετριέται και δεν θα συμβιβάζεται με το καθεστώς του ιμπεριαλισμού και της ντόπιας ολιγαρχίας, ένα Κόμμα που θα παλεύει για το Ψωμί, τη Δουλειά, την Ειρήνη, την Δημοκρατία, την Εθνική Ανεξαρτησία και τον Σοσιαλισμό.