Εκρήξεις ακούστηκαν νωρίς το πρωί της Τρίτης στην πόλη Πορτ Σουδάν, προσωρινή έδρα της σουδανικής κυβέρνησης στη βορειοανατολική ακτή της χώρας -την τρίτη μεγαλύτερη της Αφρικής- εν μέσω του συνεχιζόμενου εμφυλίου πολέμου στο Σουδάν. Η πόλη φιλοξενεί πλέον το βασικό αεροδρόμιο της χώρας, την έδρα του στρατού κι ένα σημαντικό λιμάνι. Τα αίτια και το ακριβές σημείο των εκρήξεων παραμένουν αδιευκρίνιστα, ενώ δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη αν υπάρχουν τραυματίες ή ζημιές.

Τα αντιμαχόμενα μέρη στον πόλεμο του Σουδάν από τον Απρίλιο του 2023 είναι ο επικεφαλής των σουδανικών ενόπλων δυνάμεων (ΣΕΔ) και de facto ηγέτης της χώρας μετά το πραξικόπημα του 2021, Άμπντελ Φάταχ αλ Μπουρχάν, και του δεξιού χεριού του (ως το ξέσπασμα της σύρραξης), του επικεφαλής των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ) Μοχάμεντ Χαμντάν Ντάγκλο. Οι ΔΤΥ, που έχουν χάσει πολλές θέσεις τους τελευταίους μήνες, χρησιμοποιούν ολοένα περισσότερο drones για να πλήττουν τις ΣΕΔ.

Έκρηξη αναφέρθηκε τη Δευτέρα το βράδυ στην κυριότερη εγκατάσταση αποθήκευσης καυσίμων της χώρας στο Πορτ Σουδάν, καθώς εξαπλώθηκε πυρκαγιά που προκλήθηκε νωρίτερα εξαιτίας επιδρομής drone των παραστρατιωτικών, σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας. 

Την Κυριακή, οι παραστρατιωτικοί εξαπέλυσαν, για πρώτη φορά, επιδρομή με drone στο αεροδρόμιο της Πορτ Σουδάν, προκαλώντας προσωρινή αναστολή των πτήσεων. Το Πορτ Σουδάν έχει μετατραπεί σε κόμβο για τον συντονισμό της διανομής ανθρωπιστικής βοήθειας στη χώρα, ωστόσο η επιδρομή της Κυριακής «δεν είχε άμεσο αντίκτυπο» στις δραστηριότητες των υπηρεσιών του ΟΗΕ εκεί, πέρα από το ότι πτήσεις του οργανισμού προς και από το αεροδρόμιο ανεστάλησαν «προσωρινά».

Η επιδρομή με drones των ΔΤΥ στο Πορτ Σουδάν ήταν η πρώτη του είδους τα δυο χρόνια του πολέμου που ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023.

Ο πόλεμος στο Σουδάν έχει στοιχίσει τη ζωή σε δεκάδες αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους, ξερίζωσε πάνω από 13 εκατομμύρια άλλους και βύθισε τομείς της χώρας σε λιμό, προκαλώντας σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη τη «χειρότερη ανθρωπιστική καταστροφή στον κόσμο» το τρέχον διάστημα. Πάνω από 540 άμαχοι σφαγιάστηκαν μέσα σε τρεις εβδομάδες στο Βόρειο Νταρφούρ, στο δυτικό τμήμα της εμπόλεμης χώρας, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, υπογραμμίζοντας πως «ο αληθινός απολογισμός είναι αναμφίβολα πολύ πιο βαρύς». 

«Παρωδία δικαιοσύνης» στη Χάγη

Το Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔ) της Χάγης απέρριψε τη Δευτέρα προσφυγή της κυβέρνησης του Σουδάν, που πρόσαπτε στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα συνέργεια σε γενοκτονία, δηλώνοντας «προφανώς αναρμόδιο» να αποφανθεί για την υπόθεση αυτή.

Τον Μάρτιο, το Χαρτούμ προσέφυγε εναντίον των ΗΑΕ στο ΔΔ, κατηγορώντας την κυβέρνηση της χώρας της Μέσης Ανατολής για συνέργεια στη διάπραξη του εγκλήματος της γενοκτονίας σε βάρος της κοινότητας των Μασαλίτ, εξαιτίας του ότι παρέχει υποστήριξη στους παραστρατιωτικούς των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ).

Όταν τα Εμιράτα είχαν υπογράψει τη σύμβαση για την πρόληψη και την καταστολή του εγκλήματος της γενοκτονίας το 2005, είχαν εκφράσει «επιφύλαξη» για ρήτρα-κλειδί του κειμένου, που επιτρέπει σε χώρες να προσφεύγουν στο ΔΔ εναντίον άλλων σε περιπτώσεις αντιδικιών.

«Δοθείσης της επιφύλαξης που είχαν εκφράσει τα ΗΑΕ (…) το Δικαστήριο είναι προφανώς αναρμόδιο για να εκδικάσει την προσφυγή του Σουδάν», ανέφερε σε απόφασή του το δικαστικό όργανο του ΟΗΕ.

Το Κέντρο Ραούλ Βάλενμπεγκ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (CRWDP) μίλησε για «παρωδία δικαιοσύνης» στη Χάγη. «Μπορεί να αισθάνεται κανείς σοκαρισμένος —αν όχι προδομένος— για το επίπεδο αδιαφορίας και ατιμωρησίας μπροστά σε ακόμη μια γενοκτονία (…) η οποία στην πράξη αποσιωπάται», υπογράμμισε σε ανακοίνωση Τύπου την οποία έδωσε στη δημοσιότητα η καναδική οργάνωση ο πρόεδρός της Έργουιν Κότλερ.

Οι αρχές του Σουδάν ζητούσαν στην προσφυγή τους το δικαστήριο να υποχρεώσει τα ΗΑΕ να τερματίσουν την υποστήριξή τους στις ΔΤΥ και να προσφέρουν «πλήρεις επανορθώσεις», συμπεριλαμβανομένων αποζημιώσεων, στα θύματα.

Οι αποφάσεις του ΔΔ είναι τελεσίδικες και —τουλάχιστον στη θεωρία— νομικά δεσμευτικές, πλην όμως ο θεσμός δεν έχει τρόπο να επιβάλλει την εφαρμογή τους.