Ο ρατσισμός (από το ιταλικό razza=φυλή/ράτσα) εκφράζεται σήμερα με πολλές μορφές. Ως ιδιαίτερη θεωρία υποστηρίζει την ανωτερότητα και την κατωτερότητα σε ό,τι αφορά στο έθνος (φυλή), στη θρησκεία, το χρώμα του δέρματος, το φύλο, τη σεξουαλική προτίμηση. Στα παλαιότερα χρόνια ο ρατσισμός αναφερόταν κυρίως στο χρώμα του δέρματος, δημιουργώντας τον μύθο ότι η λευκή φυλή είναι ανώτερη από όλες τις άλλες (μαύροι, μελαμψοί, κίτρινοι, ερυθρόδερμοι).
Ως αποτέλεσμα αυτής της θεωρίας, που ντύθηκε και με βιομετρικά στοιχεία (ύψος, σχήμα κεφαλιού κλπ), δημιουργήθηκε το απαρτχάιντ, δυνάμωσαν οι αποκλεισμοί των αλλόφυλων με αποκορύφωμα, όταν ανέβηκε ο φασισμός στην εξουσία στη Γερμανία, όχι μόνον να εμφανιστεί ο μύθος της Άρειας (άσπρης) φυλής, αλλά και να κυνηγηθεί κάθε τι διαφορετικό (Εβραίοι, κομμουνιστές, ομοφυλόφιλοι κλπ). Ο ρατσισμός έγινε εργαλείο για διώξεις και αποκλεισμούς. Στις ΗΠΑ που ξεκίνησε ως δημοκρατική χώρα, έπρεπε να φτάσει η δεκαετία 1960-1970 για να δοθούν τυπικά ίσα δικαιώματα στους μαύρους (εργασία, κατοικία, σχολείο). Σήμερα ο ρατσισμός ως θεωρία και πρακτική μπορεί να καταδικάζεται επίσημα από τον ΟΗΕ και τις περισσότερες κυβερνήσεις του κόσμου, ωστόσο υφέρπει σε πολλές εκφάνσεις της καθημερινής ζωής σε Δύση και Ανατολή.
Αλλά πού στηρίζεται ο ρατσισμός και ποιες είναι οι σχέσεις του με την πολιτική της άρχουσας τάξης; Αναμφίβολα, οι διακρίσεις με βάση το φύλο, το έθνος, τη θρησκεία κλπ, αποτελούν ένα απομεινάρι του παρελθόντος και κανείς σοβαρός άνθρωπος δεν μπορεί να επιχειρηματολογήσει υπέρ τους. Οι καφενειακές κουβέντες, όσο κι αν έχουν πέραση σε αμόρφωτα και ακαλλιέργητα τμήματα του πληθυσμού της χώρας, δεν μπορούν να αντέξουν τη βάσανο της κριτικής και των ουσιαστικών επιχειρημάτων.
Έγραφαν οι Μαρξ-Ένγκελς στη «Γερμανική Ιδεολογία»: «Ιδεολογία είναι μία διαδικασία η οποία πράγματι συντελείται συνειδητά από τον λεγόμενο στοχαστή, αλλά είναι ψευδής ο τρόπος συνείδησής του. Οι πραγματικές κινητήριες δυνάμεις που τον παρακινούν παραμένουν άγνωστες στον στοχαστή». Δηλαδή, οι απατηλές ιδεολογίες, όπως είναι ο ρατσισμός, κινούνται πέρα, πάνω και πίσω από τον ρατσιστή. Η φαινομενικά κινητήρια σκέψη του είναι τάχα μπροστά του, όμως το βαθύ «είναι» τους συγκροτείται συνθετότερα και πιο πολύπλοκα.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο σύγχρονος ιμπεριαλισμός μεταμφιέζει την καταπίεσή του σε μοντέρνο ρατσισμό. Αυτό το είδαμε πρόσφατα από την πλευρά του Ισραήλ ενάντια στην Παλαιστίνη, το ακούμε από το Πεντάγωνο και τη CIA για τη Βενεζουέλα, το Ιράν, τη Γροιλανδία κλπ. Η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων κουβαλά στις αποσκευές της μία αυξανόμενη άνθηση του ρατσισμού, τόσο στο εσωτερικό των χωρών τους, όσο και σε πλανητικό επίπεδο. Σ’ αυτό το δρόμο σέρνει μαζί της τη μικροαστική τάξη η οποία μεταφέρει σε σμίκρυνση όλη τη σαπίλα των αστών.
Μερικές φορές ο μικροαστός γίνεται αντικαπιταλιστής, χωρίς όμως να αποστρέφεται τον καπιταλισμό. Θέλει να καταστρέψει από το σύστημα ό,τι τον καταστρέφει. Έτσι, το μεγάλο κεφάλαιο βαφτίζει τον ρατσισμό, που χρειάζεται, στα βρομόνερα του μικροαστικού κόσμου, ο οποίος εύκολα παραμυθιάζεται από το κακό που τον συντρίβει. Αντί να βλέπει τον καπιταλισμό/ιμπεριαλισμό ως το υπέρτατο κακό που τον βουλιάζει και τον περιθωριοποιεί, οργίζεται από τον φτωχό μετανάστη, τον πρόσφυγα, τον αλλόφυλο, τους προλετάριους. Ο ρατσισμός τρέφεται με μύθους και παραμυθίες. Είναι στο χέρι των ταξικών κοινωνικών δυνάμεων και της πραγματικής Αριστεράς να σχίσουν τους ψεύτικους μανδύες του ρατσισμού και να πουν τα πράγματα αληθινά, επιστημονικά, ταξικά. Δηλαδή να μιλήσουν πολιτικά.
Θανάσης Τσιριγώτης
e-prologos.gr
