Εντολή να ξεκινήσουν οι δοκιμές πυρηνικών όπλων στις ΗΠΑ, για πρώτη φορά μετά το 1992, έδωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, στέλνοντας ουσιαστικά μήνυμα σε Ρωσία και Κίνα. Η Μόσχα αντιδρά επιφυλακτικά υποβαθμίζοντας το ζήτημα, ενώ το Πεκίνο ελπίζει οι ΗΠΑ να τηρήσουν το διεθνές μορατόριουμ.

Η ανακοίνωση του Τραμ φέρεται να έρχεται ως απάντηση στις δοκιμές εξελιγμένων ρωσικών όπλων μετά την ανακοίνωση της Μόσχας το Σαββατοκύριακο ότι δοκίμασε επιτυχώς δύο νέα όπλα ικανά να φέρουν πυρηνικές κεφαλές — μεταξύ αυτών έναν πύραυλο που, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, μπορεί να διαπεράσει τα αμερικανικά συστήματα άμυνας και ένα υποβρύχιο drone με την ονομασία Poseidon, ικανό να πλήξει τη δυτική ακτή των ΗΠΑ προκαλώντας ραδιενεργά κύματα στον ωκεανό. Οι δοκιμές αυτές, πάντως, δεν περιλάμβαναν πυρηνικές εκρήξεις.

Στο μεταξύ, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ πραγματοποίησε τον Σεπτέμβριο τέσσερις δοκιμές των πυρηνικά ικανών πυραύλων Trident.

Λίγο πριν από τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έδωσε εντολή στους στρατηγούς του να επανεκκινήσουν τις δοκιμές πυρηνικών όπλων, ώστε —όπως είπε— «οι Ηνωμένες Πολιτείες να μην μείνουν πίσω σε σχέση με τη Ρωσία και την Κίνα». Στην ανάρτησή του το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ σημείωσε ότι «το κινεζικό πυρηνικό πρόγραμμα θα είναι ισότιμο μέσα σε πέντε χρόνια». Δεν παρείχε λεπτομέρειες για το πώς θα πραγματοποιηθούν οι δοκιμές, σημειώνοντας ωστόσο ότι «η διαδικασία θα ξεκινήσει άμεσα».

Η Μόσχα αντέδρασε επιφυλακτικά, υποβαθμίζοντας το ζήτημα. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πέσκοφ, τόνισε ότι «αν ο πρόεδρος Τραμπ εννοεί τις δοκιμές του Μπουρεβέστνικ, αυτό δεν είναι σε καμία περίπτωση πυρηνική δοκιμή». Από την πλευρά της, η Κίνα εξέφρασε την ελπίδα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα τηρήσουν το διεθνές μορατόριουμ στις πυρηνικές δοκιμές, καλώντας σε αυτοσυγκράτηση και σεβασμό των διεθνών συμφωνιών. «Η Κίνα ελπίζει ότι οι ΗΠΑ θα εκπληρώσουν με σοβαρότητα τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της Συνθήκης για την Πλήρη Απαγόρευση των Πυρηνικών Δοκιμών και θα τιμήσουν τη δέσμευσή τους να αναστείλουν τις πυρηνικές δοκιμές», δήλωσε ο Guo Jiakun σε συνέντευξη Τύπου στο Πεκίνο.

Πυρηνικά οπλοστάσια

Σύμφωνα με το αμερικανικό think tank Center for Strategic and International Studies (CSIS), η Κίνα έχει περίπου διπλασιάσει το πυρηνικό της οπλοστάσιο τα τελευταία πέντε χρόνια και αναμένεται να ξεπεράσει τις 1.000 κεφαλές έως το 2030. Οι ΗΠΑ διαθέτουν περίπου 5.225 πυρηνικές κεφαλές, ενώ η Ρωσία περίπου 5.580, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Ελέγχου Εξοπλισμών (Arms Control Association).

Η δήλωση του Τραμπ έρχεται περίπου 100 ημέρες πριν από τη λήξη της Συνθήκης New START (Φεβρουάριος 2026), της τελευταίας συμφωνίας περιορισμού πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, που επιτρέπει σε κάθε χώρα έως 1.550 κεφαλές σε διηπειρωτικούς πυραύλους.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήλθαν στην πυρηνική εποχή με τη δοκιμή Trinity το 1945, στην έρημο του Νέου Μεξικού, και λίγο αργότερα έγιναν η μόνη χώρα στον κόσμο που έχει χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα σε πόλεμο, με τους βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι τον Αύγουστο του ίδιου έτους.

Οι Ιάπωνες επιζώντες των αμερικανικών ατομικών βομβαρδισμών της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι στο τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου καταδίκασαν την ανακοίνωση του Τραμπ. «Η πράξη αυτή αντιτίθεται σθεναρά σε όλες τις χώρες που προσπαθούν να επιτύχουν έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά και ειρηνικό και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να γίνει ανεκτή», δήλωσε ο Jiro Hamasumi, γενικός γραμματέας της Nihon Hidankyo, μιας οργάνωσης επιζώντων που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης το 2024.

Καμία από τις τρεις μεγάλες πυρηνικές δυνάμεις —Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία και Κίνα— δεν έχει πραγματοποιήσει δοκιμή πυρηνικού όπλου μετά την Κίνα το 1996.
Η Ρωσία προχώρησε στην τελευταία της δοκιμή το 1990, ενώ οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν την τελευταία έκρηξη πυρηνικής συσκευής το 1992. Η Βόρεια Κορέα διεξήγαγε την τελευταία πυρηνική δοκιμή παγκοσμίως το 2017. Ωστόσο, οι πυρηνικές δυνάμεις συνεχίζουν να αναπτύσσουν και να δοκιμάζουν τα συστήματα μεταφοράς πυρηνικών κεφαλών.

Η Κίνα έχει κατασκευάσει τα τελευταία χρόνια τουλάχιστον τρεις νέες βάσεις εκτόξευσης διηπειρωτικών πυραύλων (ICBM) και το 2024 εκτόξευσε έναν πύραυλο στον Ειρηνικό Ωκεανό στο πλαίσιο δοκιμής.

Σύμφωνα με το CNN από το 2023 ότι ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα έχουν οικοδομήσει νέες εγκαταστάσεις και σκάψει νέα τούνελ στους χώρους πυρηνικών δοκιμών τους, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες.