γράφει ο Akram Belkaïd

(editorial του Monde Diplomatique του Σεπτεμβρίου)

Οι αραβικές χώρες δεν θα έρθουν να βοηθήσουν τη Γάζα. Καμία από αυτές δεν έχει αναλάβει την παραμικρή διπλωματική πρωτοβουλία μεγάλης κλίμακας για να αποτρέψει την επανακατάληψη του θύλακα και να βάλει τέλος στον ισραηλινό κατακλυσμό πυρός και χάλυβα στον οποίο υπόκειται εδώ και σχεδόν δύο χρόνια. Παρά τον τρομακτικό ανθρώπινο απολογισμό (70.000 νεκροί, εκ των οποίων το 70% εκτιμάται ότι είναι γυναίκες και παιδιά) και τον λιμό που είναι αντάξιος των χειρότερων μεσαιωνικών πολιορκιών, δεν υπάρχει ούτε μία πρωτεύουσα στο Μαγκρέμπ ή στο Μασρέκ που να απαιτεί κυρώσεις κατά του Τελ Αβίβ ή να απειλεί τους δυτικούς εταίρους της με αντίποινα για την ακλόνητη υποστήριξή τους στον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και η κυβέρνησή του (1). Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη το 1973 κατά τη διάρκεια του πολέμου του Οκτωβρίου, ο Οργανισμός Αραβικών Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών (ΟΠΕΚ) δεν προσπαθεί να πείσει τους άλλους παραγωγούς να περιορίσουν τις παραδόσεις μαύρου χρυσού προκειμένου να πιέσει η Ουάσινγκτον τον προστατευόμενό της. Κάποια γεγονότα συμβολίζουν απόλυτα αυτή την αλλαγή εποχής : ενώ τα αμερικανικά όπλα συνεχίζουν να ρέουν στο Ισραήλ και το Κογκρέσο ψηφίζει τη μία πίστωση μετά την άλλη υπέρ του Τελ Αβίβ, το αντιτορπιλικό USS Forrest Sherman του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ προσεγγίζει αθόρυβα το Αλγέρι τον Μάιο (2).

Ο κομμουνιστής ακτιβιστής Ζορζ Ιμπραήμ Αμπντάλα, ο οποίος απελευθερώθηκε πρόσφατα μετά από σαράντα ένα χρόνια κράτησης στη Γαλλία, κατακεραυνώνει τους λαούς εξίσου -αν όχι περισσότερο- με τους ηγέτες τους:

“Τα παιδιά της Παλαιστίνης πεθαίνουν από την πείνα”, δήλωσε κατά την άφιξή του στη Βηρυτό. “Αυτό είναι μια ντροπή για την ιστορία. Μια ντροπή για τις αραβικές μάζες, ακόμη περισσότερο από ό,τι για τα καθεστώτα. Γνωρίζουμε τα καθεστώτα. Πόσοι μάρτυρες έπεσαν στις διαδηλώσεις; Προσπαθώντας να περάσουν τα σύνορα της Γάζας; Κανείς. Κανείς δεν έπεσε. Τα πάντα εξαρτώνται από τον λαό της Αιγύπτου, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κόμμα.” 

Οι ηγέτες της Αιγύπτου δεν το βλέπουν έτσι. Χωρίς αυτοσυγκράτηση, ενισχύουν την οικονομική συνεργασία με το Τελ Αβίβ. Για το Κάιρο δεν τίθεται θέμα διακοπής των διπλωματικών σχέσεων, παρόλο που δεκάδες κάτοικοι της Γάζας πεθαίνουν καθημερινά. Είναι αλήθεια ότι 40.000 Αιγύπτιοι στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στο βόρειο Σινά, αλλά η αποστολή τους δεν είναι να ανοίξουν δρόμο για την ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά να αποτρέψουν την εισροή προσφύγων στη χερσόνησο. Αν δεν ήταν η μυρωδιά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αυτή η παθητικότητα μυρίζει μεθάνιο. Στις αρχές Αυγούστου, η ισραηλινή εταιρεία Newmed ανακοίνωσε την υπογραφή ενός “ιστορικού” συμβολαίου ύψους 35 δισεκατομμυρίων ευρώ για την προμήθεια της Αιγύπτου με φυσικό αέριο που εξάγεται από την υπεράκτια περιοχή Λεβιάθαν από το 2026. Οι σχετικές παραδόσεις -135 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα σε διάστημα δεκαπέντε ετών- αντιστοιχούν στο 20 % της ετήσιας κατανάλωσης της χώρας. Από το 2019, και τη σύναψη μιας αρχικής σύμβασης αγοράς για 60 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα, το Κάιρο έχει επομένως αποδεχθεί ότι η ενεργειακή του ασφάλεια εξαρτάται από τον γείτονά του. Αυτό εξηγεί αναμφίβολα γιατί οι αστυνομικές του δυνάμεις εμπόδισαν τους συμμετέχοντες στην παγκόσμια πορεία προς τη Γάζα να συγκεντρωθούν στο Σινά τον Ιούνιο, συχνά με σκληρό τρόπο.

Σε ένα άλλο παράδειγμα, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξομάλυναν τις σχέσεις τους με το Ισραήλ το 2020 στο πλαίσιο των συμφωνιών Αβραάμ. Τον Ιανουάριο, η Edge Group, μία από τις ναυαρχίδες της αμυντικής βιομηχανίας του, ανακοίνωσε την πρόθεσή της να επενδύσει 10 εκατομμύρια δολάρια για την απόκτηση μεριδίου 30% στην ισραηλινή εταιρεία Thirdeye Systems, η οποία ειδικεύεται στην ανίχνευση μη επανδρωμένων αεροσκαφών με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Στην Αίγυπτο, τα Εμιράτα και το Μαρόκο, άλλο ένα υπογράφον τις συμφωνίες Αβραάμ, η εξομάλυνση με το Ισραήλ κάνει ρίμα με τις καλές δουλειές. Αυτό εμπνέει τη Συρία και τη Σαουδική Αραβία, οι οποίες αυξάνουν τις επαφές τους με τον εχθρό των Παλαιστινίων.