Η κυβέρνηση προχωρά ακάθεκτη στη διαγραφή 290.000 φοιτητών

Την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, το υπουργείο Παιδείας και η κυβέρνηση της ΝΔ προχωρούσαν ακάθεκτες στην εφαρμογή του βαθιά ταξικού και αντιεκπαιδευτικού μέτρου των διαγραφών. Ακόμα και οι δύο προϋποθέσεις που έθεσε το υπουργείο Παιδείας για τη δυνατότητα παράτασης ενός έτους στους 330.000 (αρχικά) φοιτητές προς διαγραφή δείχνουν την πρόθεση της κυβέρνησης Οι δύο αυτές προϋποθέσεις αφορούν τους φοιτητές που μπήκαν από το 2016 και προηγούμενα και συνίστανται στην επιτυχή συμμετοχή σε εξεταστικές τα τελευταία δύο χρόνια και στο πέρασμα του 70% του συνόλου των πιστωτικών μονάδων, των λεγόμενων ECTS. Το κάθε μάθημα αντιστοιχεί σε έναν ορισμένο αριθμό πιστωτικών μονάδων, ο οποίος όμως σε πολλές περιπτώσεις δε φτάνει το 70%, αλλά το 67% ή το 68% και σε αυτή την περίπτωση ο φοιτητής διαγράφεται κανονικά.

Πολλοί περισσότεροι είναι εκείνοι οι φοιτητές που χρωστούν ελάχιστα μαθήματα, αλλά επειδή δε συμμετείχαν επιτυχώς σε κάποια εξεταστική τα τελευταία δύο χρόνια, επίσης διαγράφονται τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα του υπουργείου Παιδείας. Ταυτόχρονα, άμεση απειλή διαγραφής αντιμετωπίζουν χιλιάδες φοιτητές, παρά την επιτυχή συμμετοχή τους σε εξεταστικές τα τελευταία χρόνια, ακριβώς επειδή δεν πέρασαν το 70% των πιστωτικών μονάδων που ορίζει το υπουργείο.

Σε αυτό το σημείο έχει σημασία να επισημάνουμε πως δεν είναι λίγες οι σχολές που σε βασικά μαθήματα που εξετάστηκαν τον Σεπτέμβρη, πάνω από το 25% των φοιτητών που συμμετείχαν στις εξετάσεις μπήκαν στο πανεπιστήμιο πριν το 2016. Από την άλλη, οι φοιτητές που μπήκαν από το 2017 μέχρι το 2021, που απειλούνται με διαγραφή το 2026 και το 2027, επίσης αποτέλεσαν πάνω από το 40% των συμμετεχόντων στις τελευταίες εξεταστικές σε έναν μεγάλο αριθμό σχολών. Αυτό σημαίνει πρακτικά πως σε αρκετές σχολές πάνω από το 60% των «ενεργών» (σύμφωνα με τα αντιεκπαιδευτικά κριτήρια του υπουργείου) φοιτητών αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο της άμεσης διακοπής των σπουδών τους τα επόμενα δύο χρόνια, με το σύνολο του φοιτητικού πληθυσμού να αλλάζει δραματικά.

Διαγραφές και στο βάθος …πελατεία για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια

Τον πραγματικό στόχο που υπηρετούν οι διαγραφές για την κυβέρνηση της ΝΔ τον αποκαλύπτει η πρόβλεψη που υπάρχει στην υπουργική απόφαση που ψηφίστηκε στα τέλη Οκτώβρη, σύμφωνα με την οποία οι φοιτητές που θα διαγράφονταν τον Δεκέμβρη, θα μπορούσαν με βάση τον αριθμό των πιστωτικών μονάδων που θα είχαν συγκεντρώσει μέχρι τότε, να «συνεχίσουν» τις σπουδές τους σε κάποιο από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (!) που άνοιξαν τον Σεπτέμβριο ή αναμένεται να ανοίξουν το επόμενο διάστημα. Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, μέχρι τώρα, τουλάχιστον, δεν έχουν θεσπίσει ανώτατο όριο φοίτησης, καθώς λειτουργούν πρώτα απ’ όλα με όρους καπιταλιστικής κερδοφορίας και κάθε παράταση σπουδών σημαίνει περισσότερα χρήματα. Όχι μόνο, δηλαδή, απειλούνται να πεταχτούν βίαια και απότομα τόσοι χιλιάδες φοιτητές από το πανεπιστήμιο, αλλά ταυτόχρονα η στόχευση είναι να δημιουργηθεί μια διευρυμένη υποψήφια πελατεία για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, που θα παρέχουν πλήρως αμφισβητούμενης αξίας και περιεχομένου τίτλους σπουδών, οι οποίοι, ωστόσο, θα ισοδυναμούν με τα πτυχία των δημοσίων πανεπιστημίων.

Ο ταξικός και αντιεκπαιδευτικός χαρακτήρας του μέτρου

Ταυτόχρονα, η θέσπιση του μέτρου των ορίων σπουδών στα ν+2 χρόνια για τις σχολές τετραετούς φοίτησης και στα ν+3 στις σχολές πενταετούς φοίτησης διαμορφώνει ένα πλήρως ασφυκτικό, εντατικοποιημένο και αυστηροποιημένο πλαίσιο σπουδών για τους φοιτητές που είτε μπήκαν στο πανεπιστήμιο τα τελευταία χρόνια είτε θα μπουν τα επόμενα. Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς τι θα σημάνει αυτό για τμήματα τετραετούς φοίτησης με μέσο όρο περάτωσης σπουδών τα 6.5, 7 ή και τα 7.5 χρόνια όπως είναι αρκετά τμήματα των Φυσικομαθηματικών σχολών και άλλων.

Οι διαγραφές φοιτητών αποτελούν έναν διαχρονικό πόθο όλων των μεταπολιτευτικών κυβερνήσεων και συνιστούν ένα από τα πιο βαθιά ταξικά, αντιεκπαιδευτικά και άδικα μέτρα που έχουν επιχειρήσει να εφαρμόσουν. Θυμίζουμε πως οι υποτιθέμενοι «ανενεργοί» φοιτητές το 2010 ήταν μόλις 100.000, ενώ το 2015 δεν ξεπερνούσαν τους 160.000 και σήμερα φτάνουν περίπου τους 330.000. Ο αριθμός αυτός δεν τριπλασιάστηκε και διπλασιάστηκε μέσα σε δεκαπέντε και δέκα χρόνια αντίστοιχα επειδή τόσες γενιές φοιτητών σταμάτησαν ξαφνικά να «ενδιαφέρονται» για τις σπουδές τους, όπως υποτιμητικά και απαξιωτικά αναφέρουν στελέχη της κυβέρνησης και του υπουργείου Παιδείας.

Πρόκειται για χιλιάδες νέους που αναγκάστηκαν να φύγουν για να σπουδάσουν ή να δουλέψουν στο εξωτερικό τα χρόνια της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων. Για χιλιάδες φοιτητές που υποχρεώθηκαν να δουλέψουν από τα πρώτα χρόνια των σπουδών τους, καθυστερώντας εκ των πραγμάτων να πάρουν το πτυχίο τους. Για χιλιάδες νέους που δουλεύουν στις τουριστικές σεζόν του τρόμου, χάνοντας υποχρεωτικά τις εξεταστικές του Ιουνίου και του Σεπτεμβρίου. Για χιλιάδες παιδιά που αποκλείστηκαν από τις εστίες, παρά το γεγονός πως δικαιούνταν δωμάτιο. Για χιλιάδες φοιτητές που οι ίδιοι και οι οικογένειές τους δεν μπόρεσαν να υποστηρίξουν οικονομικά τις σπουδές σε άλλη πόλη από εκείνη της καταγωγής τους. Για χιλιάδες νέους, τέλος, που είτε καθυστέρησαν ή σταμάτησαν τις σπουδές τους λόγω αυξημένης δυσκολίας των μαθημάτων είτε το έκαναν επειδή στερήθηκαν και στερούνται την προοπτική της αξιοπρεπούς εργασίας πάνω στο αντικείμενό τους. Εκεί έχει οδηγήσει η πολιτική της απαξίωσης των πτυχίων, των ταξικών φραγμών και της διάλυσης της δημόσιας εκπαίδευσης.

Πόσο κοστίζουν τελικά οι «αιώνιοι» φοιτητές;

Η βασική επωδός του υπουργείου όλη αυτή την περίοδο είναι πως «έδωσε την ευκαιρία» τον τελευταίο χρόνο σε 330.000 φοιτητές να πάρουν πτυχίο, όμως οι 290.000 «δεν ενδιαφέρθηκαν» και έτσι θα διαγραφούν «αυτοδικαίως» τον Δεκέμβριο, όπως χαρακτηριστικά είχε δηλώσει ο υφυπουργός Παιδείας και πρώην πρύτανης των ΜΑΤ στο ΑΠΘ Νίκος Παπαϊωάννου. Πρόκειται για έναν πλήρη αντιπαιδαγωγικό και ταξικό διαχωρισμό «ενεργών» και «ανενεργών» φοιτητών για να δικαιολογηθούν στα μάτια της κοινής γνώμης οι διαγραφές. Εκτός από το γεγονός πως τα στοιχεία που επικαλείται το υπουργείο είναι ψευδή, καθώς είναι υπερπολλαπλάσιος ο αριθμός των φοιτητών που έδωσε μαθήματα τα τελευταία χρόνια, κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται το γεγονός πως υπάρχουν περίπου 30.000 φοιτητές που είναι εγγεγραμμένοι στους καταλόγους των πανεπιστημίων και εισήχθησαν σε αυτά τη δεκαετία του 1970. Αν το πρόβλημα της κυβέρνησης ήταν πράγματι οι συγκεκριμένοι φοιτητές, θα προχωρούσε σε μία ρύθμιση που θα αφορούσε αποκλειστικά εκείνους και δε θα θέσπιζε ούτε τόσο ασφυκτικά όρια σπουδών, ούτε θα διέγραφε πάνω από έναν στους τρεις ενεργούς φοιτητές.

Οι λεγόμενοι «αιώνιοι» φοιτητές όχι μόνο δεν κοστίζουν απολύτως τίποτα στο ελληνικό δημόσιο, καθώς δε δικαιούνται καμία φοιτητική παροχή, όπως δωρεάν σίτιση, στέγαση και συγγράμματα, αλλά ταυτόχρονα δεν επηρεάζουν πουθενά, ακόμη στα κριτήρια που θέτουν διεθνείς οίκοι αξιολόγησης των τριτοβάθμιων ιδρυμάτων, με βάση τους οποίους αρκετά ελληνικά πανεπιστήμια βρίσκονται αρκετά ψηλά στις λίστες τους.

Η κυβέρνηση επιστρατεύει ξανά την καταστολή και τον αυταρχισμό

Από την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς σε αρκετές σχολές πραγματοποιήθηκαν γενικές συνελεύσεις περιορισμένης μαζικότητας, ορισμένοι σύλλογοι στην Αθήνα προχώρησαν σε ολιγοήμερες καταλήψεις, ενώ τα φοιτητικά συλλαλητήρια που πραγματοποιήθηκαν είχαν επίσης σχετικά μικρή μαζικότητα. Απέναντι στις δίκαιες αντιδράσεις του φοιτητικού κινήματος, η κυβέρνηση επιστράτευσε για πολλοστή φορά την κρατική καταστολή και τρομοκρατία.

Αστυνομική εισβολή και εκκένωση της κατάληψης της Αρχιτεκτονικής στον ιστορικό χώρο του Κάτω Πολυτεχνείου και την οποία ακολούθησαν οι συλλήψεις 15 φοιτητών του συλλόγου, προκλητική εισβολή της ΟΠΚΕ στην Πανεπιστημιούπολη ενώ πραγματοποιούνταν κατάληψη στο Βιολογικό και ήταν προγραμματισμένη παράσταση διαμαρτυρίας του φοιτητικού συλλόγου Μαθηματικού, συγκρότηση πειθαρχικών συμβουλίων στα ιδρύματα όλης της χώρας και διώξεις φοιτητών για πολιτικοσυνδικαλιστική δράση. Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, ο κοσμήτορας των Μεταλειολόγων του ΕΜΠ πέρασε από ΕΔΕ διότι αρνήθηκε να καλέσει την αστυνομία για εκκένωση της κατάληψης που πραγματοποιήθηκε στη σχολή, ενώ χιλιάδες διοικητικοί, πρόεδροι και διοικήσεις τμημάτων και σχολών απειλούνται με πειθαρχικές διώξεις που φτάνουν μέχρι την απόλυση, σε περίπτωση άρνησής τους να εφαρμόσουν το μέτρο των διαγραφών. Όλα τα παραπάνω αποτελούν τρανταχτή απόδειξη πως η όξυνση της αστυνομικής βίας και του αυταρχισμού απέναντι στο αγωνιζόμενο φοιτητικό κίνημα αποτελεί αναγκαίο συμπλήρωμα της αντιεκπαιδευτικής πολιτικής του χτυπήματος των μορφωτικών και εργασιακών δικαιωμάτων της νεολαίας.

Η στάση της ΠΚΣ και των ΕΑΑΚ υπονομεύει τον αγώνα

Όλο αυτό το διάστημα, οι δυνάμεις της ΠΚΣ, της φοιτητικής παράταξης του ΚΚΕ, που σε κάθε ευκαιρία τονίζει την «πρωτιά» της, απουσιάζει τόσο από τις συλλογικές διεργασίες των φοιτητών, όπως τις συνελεύσεις τους. Όπου διαθέτει αυτοδυναμία, μάλιστα, δεν κάλεσε σε συνελεύσεις παρά μόνο μπροστά στην επέτειο της Εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Και όλα αυτά την ώρα που οι διαγραφές απειλούν τόσους χιλιάδες φοιτητές, ιδρύονται ιδιωτικά πανεπιστήμια, την ώρα που στήνονται φοιτητοδικεία και καλούνται φοιτητές να «απολογηθούν» σε πειθαρχικά συμβούλια. Η στάση αυτή είναι απόρροια της συνολικής πολιτικής συμβιβασμού της ηγεσίας του ΚΚΕ, η οποία, εκτός των άλλων, έχει οδηγήσει τις φοιτητικές δυνάμεις της ΚΝΕ να καλούν «να μη διαγραφεί κανένας φοιτητής που θέλει να ολοκληρώσει τις σπουδές του», αίτημα που αποδέχεται επί της αρχής τον απαράδεκτο διαχωρισμό του υπουργείου σε ενεργούς και μη ενεργούς φοιτητές και κλείνει το μάτι στις διαγραφές φοιτητών. Και το κάνει αυτό, ακριβώς επειδή το αίτημα αυτό υποβάλλει την αντίληψη πως υπάρχουν φοιτητές που για κάποιον λόγο «δε θέλουν» να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους και σύμφωνα με αυτήν μπορούν να διαγραφούν. Το τελευταίο αυτό ζήτημα, που δε δίστασαν στελέχη της ΠΚΣ να παραδεχθούν δημόσια σε γενικές συνελεύσεις, προσπερνάει το γεγονός πως ακόμη και τώρα, με το υπάρχον νομικό πλαίσιο, κάθε φοιτητής που θεωρητικά «δεν επιθυμεί» να ολοκληρώσει τις σπουδές του, μπορεί να ζητήσει είτε την προσωρινή είτε την οριστική διακοπή της φοίτησής του.

Από την άλλη πλευρά, οι δυνάμεις των ΕΑΑΚ, αφού όλη την περσινή χρονιά καλλιέργησαν τον εφησυχασμό παρουσιάζοντας ως «νίκη» του φοιτητικού κινήματος τις μετριοπαθείς ανακοινώσεις πρυτανικών αρχών και διοικήσεων σχολών που έκαναν λόγο για «προβληματισμό» απέναντι στις διαγραφές, κάτω από την πίεση της όξυνσης της καταστολής και της εισόδου στον αγώνα εκατοντάδων φοιτητών που κινδυνεύουν με διαγραφή, υποχρεώθηκαν να συρθούν σε συνελεύσεις και κινητοποιήσεις, παρά το γεγονός πως στην αρχή της χρονιάς δε συμμετείχαν σε αγωνιστικές διεργασίες παρά σε ελάχιστες σχολές και αυτό κάτω από την πίεση πρωτοβουλιών άλλων δυνάμεων, ανάμεσα σε αυτές και η Φοιτητική Πορεία που έχει κινηθεί δραστήρια όλο αυτό το διάστημα ενάντια στις δρομολογούμενες διαγραφές.

Οι σύμμαχοι της κυβέρνησης στις σχολές και η πάλη των φοιτητών

Απέναντι στη σιγή ιχθύος και τον αυταρχισμό που επιχειρεί να επιβάλλει η κυβέρνηση στο φοιτητικό κίνημα υπάρχουν πολλοί καλοθελητές και «πρόθυμοι» στις σχολές, πέρα από τους μονοφωνικούς «παπαγάλους» στα ΜΜΕ. Από την κυβερνητική ΔΑΠ-ΝΔΦΚ και την ΠΑΣΠ, μέχρι πρυτάνεις και διοικήσεις σχολών, όπως στο ΕΜΠ, το ΑΠΘ, τους Ηλεκτρολόγους και αλλού. Παρόλα αυτά, οι κινητοποιήσεις του φοιτητικού κινήματος και άλλων αγωνιστικών κομματιών της ακαδημαϊκής κοινότητας απέδωσαν καρπούς από την πρώτη στιγμή, με το ΕΚΠΑ να υποχρεώνεται να ορίσει εμβόλιμη εξεταστική τον Νοέμβρη, μέτρο το οποίο αποτέλεσε και μία πρώτη ακύρωση του μέτρου των διαγραφών, καθώς σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Παιδείας αυτές θα εφαρμόζονταν σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εξεταστικής του περασμένου Σεπτέμβρη. Παράλληλα,

Αποτελεί ζητούμενο η πύκνωση των συλλογικών διεργασιών την επόμενη περίοδο, η πραγματοποίηση νέων γύρων γενικών συνελεύσεων των συλλόγων, οι παραστάσεις διαμαρτυρίας στις διοικήσεις των τμημάτων και των σχολών, οι κινητοποιήσεις κεντρικού χαρακτήρα, η συμπόρευση με όλα τα αγωνιζόμενα κομμάτια της ακαδημαϊκής κοινότητας και η αγωνιστική κλιμάκωση πανελλαδικά με στόχο να παρθεί πίσω το μέτρο των διαγραφών. Σε αυτή την κατεύθυνση καταθέτει τη δική της αγωνιστική συμβολή η Φοιτητική Πορεία στους συλλόγους και τις σχολές που παρεμβαίνει.

από το περιοδικό Πορεία, τ. 61, που κυκλοφορεί