Η κατάληψη του Κέντρου Επαγγελματικής Κατάρτισης της UNRWA στην Καλάντια από τον ισραηλινό στρατό στις 25 Αυγούστου, μόλις μια μέρα μετά την επίσκεψη διπλωματών από 24 χώρες, αποτελεί την κορύφωση της μακρόχρονιας ισραηλινής εκστρατείας για την απομάκρυνση της υπηρεσίας του ΟΗΕ για τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες από την Ιερουσαλήμ. Άλλωστε, αν δεν υπάρχει η υπηρεσία για τους πρόσφυγες και τους εκτοπισμένους, δεν υπάρχουν ούτε πρόσφυγες ούτε εκτοπισμένοι.

Το Κέντρο της Καλάντια ιδρύθηκε το 1952 και είναι το παλαιότερο κέντρο επαγγελματικής κατάρτισης της UNRWA. Εκπαιδεύει περίπου 340 νέους Παλαιστίνιους πρόσφυγες κάθε χρόνο σε 16 ειδικότητες, ενώ, σύμφωνα με την υπηρεσία, περίπου το 90% των αποφοίτων του βρίσκει εργασία. Η UNRWA είχε ήδη καταγγείλει έξι μη εξουσιοδοτημένες εισόδους των ισραηλινών αρχών στις εγκαταστάσεις από τις αρχές του 2026.

Στις 25 Αυγούστου, οι ισραηλινές δυνάμεις εισήλθαν στο συγκρότημα, συνέλαβαν και απομάκρυναν τους εργαζομένους και ύψωσαν την ισραηλινή σημαία στις εγκαταστάσεις. Βίντεο έχει καταγράψει την εν ψυχρώ εκτέλεση ενός παιδιού από ισραηλινούς στρατιώτες που εισήλθαν στο χώρο.

Η ισραηλινή πλευρά ανακοίνωσε ότι στον χώρο σχεδιάζεται ισραηλινό εκπαιδευτικό και κοινοτικό συγκρότημα με σχολείο αρρένων και άλλες εγκαταστάσεις, ενώ το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι η γη -προστατευόμενη εγκατάσταση των Ηνωμένων Εθνών- ανήκει στο Jewish National Fund από το 1937 και ότι η UNRWA δεν διαθέτει ιδιοκτησιακά δικαιώματα.

Παράλληλες κινήσεις έχουν καταγραφεί και στον προσφυγικό καταυλισμό Σουάφατ. Στις 13 Αυγούστου η UNRWA προειδοποίησε ότι οι εγκαταστάσεις της εκεί -μεταξύ αυτών τα σχολεία, το κέντρο υγείας και το γραφείο κοινωνικών υπηρεσιών- κινδύνευαν με επικείμενη κατάληψη. Σύμφωνα με την υπηρεσία, συνεργεία που συνδέονται με τον Δήμο της Ιερουσαλήμ είχαν ήδη παραβιάσει τις εισόδους και πραγματοποιούσαν εργασίες στους χώρους.

«Η UNRWA είναι στα χέρια μας»

Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι η εκκένωση πραγματοποιήθηκε κατόπιν δικής του εντολής και βάσει της νομοθεσίας που ψήφισε η Κνεσέτ, λέγοντας ότι «Το Κράτος του Ισραήλ δεν θα επιτρέψει σε μια οργάνωση, εργαζόμενοι της οποίας ήταν συνένοχοι στην τρομοκρατία και στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, να δραστηριοποιείται εντός της επικράτειάς του και θα ενεργήσει εναντίον της με όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή του».

Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δήλωσε ότι το Ισραήλ «γράφει ιστορία», κάθισε στο γραφείο του διευθυντή του κέντρου και διακήρυξε ότι η UNRWA «δεν θα επιστρέψει», ενώ ανήρτησε φωτογραφία με την ισραηλινή σημαία λέγοντας: «Η UNRWA είναι στα χέρια μας».

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες καταδίκασε «με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο» την είσοδο και παραμονή των ισραηλινών αρχών στο Κέντρο της Καλάντια και τις μη εξουσιοδοτημένες εργασίες στις εγκαταστάσεις. Χαρακτήρισε τις ενέργειες ασύμβατες με τις υποχρεώσεις του Ισραήλ βάσει του διεθνούς δικαίου και ζήτησε από την κυβέρνηση να αποχωρήσει, να επιστρέψει και να αποκαταστήσει τους χώρους του ΟΗΕ.

Η UNRWA επισημαίνει επιπλέον ότι η Καλάντια βρίσκεται στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, η οποία δεν αναγνωρίζεται διεθνώς, παρότι το Ισραήλ αντιμετωπίζει ολόκληρη την Ιερουσαλήμ ως επικράτειά του. Το Διεθνές Δικαστήριο έχει επίσης απορρίψει την άσκηση ισραηλινής κυριαρχίας επί του Κατεχόμενου Παλαιστινιακού Εδάφους.

Το χρονικό της στοχοποίησης

Το Ισραήλ πάντα ήθελε να διώξει την UNWRA, ωστόσο η εκστρατεία κατά της υπηρεσίας του ΟΗΕ απέκτησε νέα δυναμική μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023, όταν το Ισραήλ κατηγόρησε εργαζομένους της UNRWA για συμμετοχή στην επίθεση αρχικά, ενώ προπαγάνδιζε τη «διείσδυση της Χαμάς» στην υπηρεσία.

Οι κατηγορίες και η λάσπη έπιασαν τόπο, αφού δεκαέξι δωρήτριες χώρες πάγωσαν ή ανέστειλαν προσωρινά χρηματοδότηση ύψους περίπου 450 εκατ. δολαρίων – αν και οι περισσότερες την επανέφεραν μέσα στο 2024. Η έρευνα του Γραφείου Εσωτερικών Υπηρεσιών Εποπτείας του ΟΗΕ εξέτασε 19 εργαζομένους και κατέληξε ότι για εννέα άτομα τα στοιχεία μπορούσαν να υποδηλώνουν συμμετοχή στις επιθέσεις και τερμάτισε τις συμβάσεις τους. Για εννέα άλλους τα στοιχεία κρίθηκαν ανεπαρκή και σε μία περίπτωση δεν προέκυψαν στοιχεία.

Τον Οκτώβριο του 2024, η Κνεσέτ ψήφισε νομοθεσία που απαγόρευσε τη λειτουργία της UNRWA σε έδαφος επί του οποίου το Ισραήλ διεκδικεί κυριαρχία και απαγόρευσε στις κρατικές αρχές να έχουν επαφές μαζί της. Οι ρυθμίσεις τέθηκαν σε ισχύ τον Ιανουάριο του 2025.

Γιατί η UNRWA αποτελεί στρατηγικό στόχο;

Η υπηρεσία δημιουργήθηκε με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Δεκέμβριο του 1949, μετά τον εκτοπισμό εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστινίων. Έκτοτε παρέχει εκπαίδευση, υγειονομική περίθαλψη, κοινωνικές υπηρεσίες και ανθρωπιστική βοήθεια στους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Γάζα, στη Δυτική Όχθη, στην Ιορδανία, στον Λίβανο και στη Συρία.

Η UNRWA δεν παρέχει όμως απλώς ανθρωπιστική βοήθεια. Η ίδια της η παρουσία διατηρεί ορατό το γεγονός ότι το προσφυγικό ζήτημα που δημιουργήθηκε το 1948 παραμένει άλυτο. Για τους Παλαιστινίους αποτελεί λοιπόν και διεθνή θεσμική μαρτυρία της Νάκμπα και της συνεχιζόμενης ύπαρξης μιας παλαιστινιακής προσφυγικής κοινότητας.

Η δράση της αποκτά λοιπόν ιδιαίτερη βαρύτητα στην Ιερουσαλήμ, ειδικά στο Σουάφατ και την Καλάντια. Οι δύο προσφυγικοί καταυλισμοί που δημιουργήθηκαν για Παλαιστίνιους που εκτοπίστηκαν, μετά την κατάληψη της Ανατολικής Ιερουσαλήμ από το Ισραήλ το 1967 βρέθηκαν υπό ισραηλινό έλεγχο. Αργότερα, η κατασκευή του τείχους τους απέκοψε από τον αστικό πυρήνα της Ιερουσαλήμ, δημιουργώντας μια «γκρίζα ζώνη» στο έλεος του Ισραήλ, αφού η Παλαιστινιακή Αρχή δεν μπορεί να έχει παρουσία εκεί.

Σύμφωνα με τον Τζαμάλ Τζουμάα της παλαιστινιακής οργάνωσης Stop the Wall, περισσότεροι από 120.000 Παλαιστίνιοι ζουν στο Σουάφατ, την Καλάντια και τις γύρω περιοχές που περιλαμβάνονται στα δημοτικά όρια της Ιερουσαλήμ. Σε αυτό το περιβάλλον, η UNRWA καλύπτει ένα κρίσιμο θεσμικό και κοινωνικό κενό. Τα σχολεία, τα κέντρα υγείας και, κυρίως, το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης της Καλάντια αποτελούν για χιλιάδες οικογένειες βασικές υποδομές εκπαίδευσης και κοινωνικής προστασίας. Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται και η στρατηγική σημασία της UNRWA, όπως λέει ο Τζαμάλ στο mondoweiss: «Γι’ αυτό το Ισραήλ στοχεύει τους θεσμούς της UNRWA σε αυτούς τους καταυλισμούς. Η παρουσία της UNRWA αποτελεί τη φυσική, απτή αναπαράσταση του προσφυγικού καθεστώτος του πληθυσμού».

Γι’ αυτό και οι κάτοικοι της Καλάντια περιγράφουν την πιθανή εξάλειψη της παρουσίας της UNRWA ως κάτι πολύ ευρύτερο από την απώλεια ορισμένων κτιρίων. «Θα ήταν κάτι πολύ περισσότερο από την απώλεια ενός κέντρου που εκπαίδευσε αμέτρητους ειδικευμένους εργαζομένους, ή των σχολείων, ή του κέντρου υγείας», λέει κάτοικος του καταυλισμού. «Θα ήταν η αρχή της επιβολής άμεσου ισραηλινού ελέγχου μέσα στον καταυλισμό, της διαγραφής της ταυτότητάς του. Εάν το Ισραήλ το πετύχει αυτό, θα μπορούσε να είναι η αρχή για να κάνει το ίδιο και σε άλλους προσφυγικούς καταυλισμούς».

Οι φόβοι αυτοί είχαν αρχίσει να εντείνονται πολύ πριν από την τελευταία επιχείρηση. Οι επανειλημμένες ισραηλινές επιδρομές στην Καλάντια και νωρίτερα στο Σουάφατ είχαν δημιουργήσει στους κατοίκους την αίσθηση ότι το Κέντρο Επαγγελματικής Κατάρτισης αποτελούσε τον επόμενο στόχο. «Κάθε φορά, οι κάτοικοι προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο να καταληφθεί το επαγγελματικό κέντρο από τον δήμο», ανέφερε ο ίδιος κάτοικος. «Κάθε φορά, οι ισραηλινές δυνάμεις απειλούν τους κατοίκους με σύλληψη εάν αντιταχθούν στις ενέργειές τους στο μέλλον, κάτι που ενισχύει την πεποίθηση ότι σχεδίαζαν κάτι, πιθανώς εναντίον της UNRWA».

πηγή: info-war.gr