Τα μέλη του τουρκικού κοινοβουλίου  υιοθέτησαν χθες Δευτέρα νόμο για την επανένταξη στην κοινωνία μερίδας των μαχητών του Εργατικού Κόμματος Κουρδιστάν (PKK).

Το κείμενο, με επίσημο τίτλο «Νόμος για την ενίσχυση της εθνικής αλληλεγγύης και της κοινωνικής ένταξης», υιοθετήθηκε χθες το βράδυ με ευρεία πλειοψηφία: υπέρ τάχθηκαν 468 μέλη από τα 562 της τουρκικής Βουλής, έπειτα από μαραθώνια συζήτηση δώδεκα ωρών. Η αντιπολίτευση τάχθηκε υπέρ του νόμου, ευθυγραμμιζόμενη στο ζήτημα αυτό με τα κόμματα της συμπολίτευσης.

Ο νόμος ορίζει τον τρόπο για την επάνοδο στην πολιτική ζωή (σ.σ. μέρους των) μαχητών του PKK που θα καταθέσουν τα όπλα. Πλην όμως δεν προβλέπει γενική αμνηστία, ούτε ξεκαθαρίζει την τύχη του 77χρονου Αμπτνουλάχ Οτζαλάν, του ιδρυτή και ιστορικού ηγέτη του ένοπλου κουρδικού αυτονομιστικού κινήματος, ο οποίος εκτίει ποινή ισόβιας κάθειρξης σε απομόνωση από το 1999.

Δέκα χιλιάδες φυλακισμένοι

Ο νόμος, που εισηγήθηκε το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP, ισλαμική δεξιά) του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και υποστήριξε το DEM, προβλέπει αναστολή των ποινικών διώξεων και της εκτέλεσης των ποινών των δραστών διαφόρων παραβιάσεων της τουρκικής νομοθεσίας για περίοδο πέντε ως δέκα ετών.

Κάπου 3.500 πρώην μέλη του κινήματος των ανταρτών από τους σχεδόν 10.000 φυλακισμένους στις τουρκικές φυλακές αναμένεται έτσι να αφεθούν ελεύθερα σε πρώτη φάση, σύμφωνα με τούρκους κοινοβουλευτικούς.

Αν δεν υπάρξει υποτροπή, κι αφού παρέλθει η χρονική προθεσμία, οι έρευνες θα τίθενται στο αρχείο και οι ποινές θα θεωρείται πως έχουν εκτιθεί.

Ωστόσο όσοι έχουν καταδικαστεί για κακουργήματα ιδίως ανθρωποκτονίες εξαιρούνται από τον μηχανισμό αυτό. Αυτό αφορά τον Αμπντουλά Οτζαλάν: το κείμενο δεν περιέχει ουδεμία ονομαστική αναφορά στον ιδρυτή του PKK.

Ο Οτζαλάν, κρατούμενος σε απομόνωση σε νησί-φυλακή ανοικτά της Κωνσταντινούπολης, παρότρυνε το 2025 το PKK να καταθέσει τα όπλα, έπειτα από πρωτοβουλία του συμμάχου του προέδρου Ερντογάν.

Η ηγεσία του PKK ανακοίνωσε κατόπιν τη διάλυσή της, προτού προχωρήσει μερικές εβδομάδες αργότερα σε συμβολική τελετή κατάθεσης των όπλων, τον Ιούλιο του 2025, στο βόρειο Ιράκ, όπου «περιορισμένος αριθμός» μαχητών, κατά την Άγκυρα, έχει βάσεις μετόπισθεν.

Ωστόσο προχθές Κυριακή, μέλη της ηγεσίας του υπό διάλυση κινήματος επέκριναν τα «σοβαρά λάθη» και τα «κενά» του νομοσχεδίου, κρίνοντας πως το κείμενο δεν θα επιτρέψει να επιλυθεί το κουρδικό ζήτημα στην Τουρκία «στην ολότητά του».

Το PKK συνεχίζει εξάλλου να αξιώνει να αποφυλακιστεί ο Αμπντουλάχ Οτζαλάν και να του ανατεθεί ρόλος «συντονιστή της ειρηνευτικής διαδικασίας». Σε διαφορετική περίπτωση, προειδοποίησε το κίνημα, «πολλές από τις διατάξεις του νόμου θα παραμείνουν νεκρό γράμμα», χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.