Η 17η Σύνοδος Κορυφής των BRICS έλαβε χώρα στις 6 & 7 Ιούλη στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας όπου και συναντήθηκαν οι ηγέτες των 11 χωρών που συμμετέχουν πλέον στο σχήμα.

Όμως σημαδεύτηκε από την απουσία των προέδρων των δύο χωρών που αποτελούν τον κινητήριο άξονα. Τόσο ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ όσο και ο Ρώσος πρόεδρος Βλ. Πούτιν απουσίαζαν, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας, από τη σύνοδο.

Για τον Σι ήταν η πρώτη φορά, από το 2012, όταν ανέλαβε την ηγεσία, που απουσίαζε από αντίστοιχη σύνοδο. Το Πεκίνο, που εκπροσώπησε ο πρωθυπουργός Λι Κιανγκ, έκανε λόγο για «σύγκρουση προγραμματισμού» των υποχρεώσεων του Κινέζου προέδρου.

Το γεγονός αυτό έδωσε τροφή για διάφορες εικασίες και σενάρια για πιθανές, υπαρκτές ή ανύπαρκτες, αντιθέσεις εντός του σχήματος, ως αποτέλεσμα της αυξημένης αμερικανικής επιθετικότητας. Δυτικές, ως επί το πλείστον, αναλύσεις αναφέρουν ότι η Κίνα είναι δυσαρεστημένη με την πρόοδο που έχει γίνει στους στόχους που τέθηκαν στην προηγούμενη σύνοδο του Καζάν το 2024 και ιδιαίτερα την αποδολαριοποίηση. Επίσης αναφέρουν ότι καταγράφονται διαφορετικές τακτικές και κάποιου είδους «προσαρμοστικότητα» μετά την επίθεση Ισραήλ και ΗΠΑ στο Ιράν και με αφορμή τις διμερείς διαπραγματεύσεις κάθε χώρας με την Ουάσιγκτον για τους δασμούς.

Ο Πούτιν δεν ταξίδεψε στο Ρίο ντε Τζανέιρο για τη σύνοδο, όπως συνέβη και το 2023 στη Νότια Αφρική και συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης. Ο Ρώσος πρόεδρος αντιμετωπίζει ένταλμα σύλληψης από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ) το οποίο αναγνωρίζει τόσο η Βραζιλία όσο και η Νότιος Αφρική.

Από το 2024 οι BRICS έχουν επεκταθεί και περιλαμβάνουν, εκτός των αρχικών χωρών (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), την Αίγυπτο, τα ΗΑΕ, την Αιθιοπία, την Ινδονησία και το Ιράν. Αποτελούν το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού και σχεδόν το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Παρέχουν περισσότερο από το 50% της παγκόσμιας οικονομικής ανάκαμψης, ενώ το 2024 είχαν «συλλογικό» ρυθμό ανάπτυξης 4% όταν παγκόσμια ήταν 3,3%.

Ανεξάρτητα από το αν η σύνοδος της Βραζιλίας δεν είχε τα εντυπωσιακά περσινά αποτελέσματα, οι συμμετέχουσες χώρες κατέληξαν σε κοινή διακήρυξη που περιλαμβάνει 126 δεσμεύσεις σε διάφορους σημαντικούς τομείς. Όπως η παγκόσμια διακυβέρνηση, τα χρηματοοικονομικά, η υγεία, η τεχνητή νοημοσύνη, η κλιματική αλλαγή και άλλοι στρατηγικοί τομείς.

Απευθυνόμενος στην ολομέλεια με θέμα «Ειρήνη και Ασφάλεια και Μεταρρύθμιση της Παγκόσμιας Διακυβέρνησης» της συνόδου κορυφής, ο Λι Κιανγκ δήλωσε ότι οι χώρες BRICS θα πρέπει να προσπαθήσουν να γίνουν η πρωτοπορία στην προώθηση της μεταρρύθμισης της παγκόσμιας διακυβέρνησης.

Ο Πούτιν αναφέρθηκε στην επέκταση του σχήματος που «περιλαμβάνει χώρες που αποκτούν ηγετικό ρόλο στην Ευρασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και τη Λατινική Αμερική» και που από κοινού «διαθέτουν πραγματικά τεράστιες πολιτικές, οικονομικές, επιστημονικές, τεχνολογικές και ανθρώπινες δυνατότητες». Τόνισε επίσης τη σημασία του Διατραπεζικού Μηχανισμού Συνεργασίας των BRICS (ICM) για την εξεύρεση «αποδεκτών μηχανισμών χρηματοδότησης στα τοπικά νομίσματα», όπως αναφέρεται στην κοινή δήλωση.

Τις όποιες ρωγμές εντός του σχήματος, αν αυτές υπήρχαν, φρόντισε να κλείσει, ο αμετροεπής Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, με την παρέμβασή του ενάντια στους BRICS. Σε μια ανάρτησή του στο TruthSocial, την πρώτη μέρα της Συνόδου, απείλησε να επιβάλει πρόσθετους δασμούς 10% σε «οποιαδήποτε χώρα ευθυγραμμιστεί με τις αντιαμερικανικές πολιτικές των BRICS» χωρίς «εξαιρέσεις». Ποιες είναι αυτές οι πολιτικές δεν το διευκρίνισε. Επίσης απείλησε ότι θα επιβάλει δασμούς 50% στη Βραζιλία κατηγορώντας την ότι διεξάγει «κυνήγι μαγισσών» κατά του πρώην προέδρου της, Ζαΐρ Μπολσονάρου.

Ταυτόχρονα, η αμερικανική κυβέρνηση δημοσίευσε επιστολή προς τη Νότια Αφρική, στην οποία ανακοινώνει επιπλέον δασμούς 30-50% αν δεν υπάρξει διμερής συμφωνία του Γιοχάνεσμπουργκ μέχρι την 1η Αυγούστου.

Η κοινή δήλωση της Συνόδου ανέφερε ότι «απορρίπτουμε μονομερή, τιμωρητικά και μεροληπτικά προστατευτικά μέτρα, τα οποία δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο… Επίσης, αντιτιθέμεθα στα μονομερή προστατευτικά μέτρα, τα οποία διαταράσσουν σκόπιμα τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και παραγωγής και στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό».

Πιο καυστικός ήταν ο Βραζιλιάνος πρόεδρος Λούλα που δήλωσε πως «ο κόσμος δεν χρειάζεται έναν αυτοκράτορα. Αυτή η χώρα έχει νόμους, κανόνες και ο ιδιοκτήτης είναι ο βραζιλιάνικος λαός… Οπότε, ασχοληθείτε με τη δική σας ζωή, όχι με τη δική μας!». Ακόμη επέκρινε την απόφαση του ΝΑΤΟ να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035, δηλώνοντας ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει έναν πρωτοφανή αριθμό συγκρούσεων από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και ότι η κίνηση του ΝΑΤΟ έχει τροφοδοτήσει μια κούρσα εξοπλισμών.

Η εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ Μάο Νινγκ δήλωσε πως «σχετικά με τις αυξήσεις των δασμών από τις ΗΠΑ, η Κίνα έχει ξεκαθαρίσει τη θέση της περισσότερες από μία φορές. Ο εμπορικός πόλεμος και ο δασμολογικός πόλεμος δεν έχουν νικητές και ο προστατευτισμός δεν οδηγεί πουθενά».

πηγή: Λαϊκός Δρόμος