Την 22η του Σεπτεμβρίου αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου η νέα συμφωνία μεταξύ των κυβερνήσεων των ΗΠΑ, του «βασιλείου» της Δανίας και της Γροιλανδίας, που αφορά την τύχη της μεγάλης αρκτικής χώρας και τη σχέση της με τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό.
Στον υπότιτλο της ανακοίνωσης διαβάζουμε ότι πρόκειται για μια συμφωνία με σκοπό να βελτιώσει και να επεκτείνει την προηγούμενή της, που είχε συναφθεί την 27η Απριλίου του 1951, στα πλαίσια του NATO και αφορούσε την άμυνα και ασφάλεια της Γροιλανδίας. Καθίστατο τότε σαφές, ότι μέσω της Δανίας η Γροιλανδία είναι και αυτή «τμήμα» του NATO.
Στον πρόλογο της ανακοίνωσης επιβεβαιώνεται η εδαφική ακεραιότητα και το αυτεξούσιο της Δανίας, καθώς και ο λαός της Γροιλανδίας ως σύμφωνος με τη διεθνή νομιμότητα και με δικαίωμα στην αυτοδιάθεση. Γίνεται και αναφορά στο άρθρο 21 της πράξης υπ’ αριθμόν 473 της 12ης Ιουνίου του 2009, σύμφωνα με την οποία η Γροιλανδία μπορεί να επιδιώξει την ανεξαρτησία της.
Επίσης, επιβεβαιώνεται ξανά το άρθρο 6 που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος της Γροιλανδίας, στο Μνημόνιο Κατανόησης του 1991 καθώς και στην Κοινή Διακήρυξη του 2004. Υπάρχουν διάφορες αναφορές περί σεβασμού του τρόπου ζωής του λαού της Γροιλανδίας, που περιλαμβάνουν το κυνήγι, την αλιεία, καθώς και αναφορές περί προστασίας του «παρθένου» της περιβάλλοντος.
Από ’κει και πέρα, ξεκινά η αναγνώριση της «προσφοράς» των ΗΠΑ για την άμυνα και προστασία της περιοχής, που αφορά πολλά δισεκατομμύρια δολάρια και υποτίθεται ότι αφορά και χρονικό διάστημα πριν τη συγκρότηση του NATO και πριν τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Γίνεται μνεία στην οικονομική και πολιτική «συνεργασία» μεταξύ ΗΠΑ και Γροιλανδίας και στις μεγάλες προκλήσεις και κινδύνους για την περιοχή, που εκπροσωπούν η αυξημένη «στρατιωτική δραστηριότητα» και τα «ενισχυόμενα συμφέροντα» διαφόρων «αντιπάλων» σε αυτήν.
Έπειτα γίνεται γνωστό ότι πάνω στη Γροιλανδία έχουν υπάρξει διάφορες συμφωνίες μεταξύ των τριών μερών, αρχής γενομένης με αυτήν του 1951, στη συνέχεια με το Μνημόνιο της 13ης Μαρτίου του 1991 στην Κοπεγχάγη, που αφορούσε τη λειτουργία μιας αεροπορικής βάσης και ενός αεροδρομίου, καθώς και άλλες στρατιωτικές δραστηριότητες των ΗΠΑ, πιο μετά με τη συμφωνία Igaliku της 6ης Αυγούστου του 2004 και την Κοινή Διακήρυξη, που αφορούσε ανάμεσα σε άλλα και την προστασία του περιβάλλοντος. Τέλος, υπήρξαν και τα «διπλωματικά σημεία» της 27ης Οκτωβρίου του 2020, ανάμεσα στις ΗΠΑ και στη Δανία.
Η νέα συμφωνία αφορά:
-Τον εκσυγχρονισμό της διαστημικής βάσης του Pituffik και επέκταση των δραστηριοτήτων των αμερικάνικων δυνάμεων εκεί.
-Τη δημιουργία νέας «περιοχής άμυνας», δηλαδή στρατιωτικής εγκατάστασης στις περιοχές Narsarsuaq και Mestersvig.
-Οι ΗΠΑ διατηρούν το δικαίωμα δημιουργίας επιπλέον «περιοχών άμυνας» εφόσον κριθεί αναγκαίο για την υπεράσπιση του NATO, της Γροιλανδίας και της αμερικάνικης ηπείρου. Υποτίθεται ότι η δημιουργία νέων βάσεων θα συμμορφώνεται με τις προϋποθέσεις των προηγούμενων συμφωνιών που αφορούν το περιβάλλον και τον ντόπιο πληθυσμό, ενώ θα εξετάζεται από τη λεγόμενη «μόνιμη επιτροπή» στην οποία συμμετέχουν και οι τρεις πλευρές.
-Όλη η οικονομική δραστηριότητα που προκύπτει από τη δημιουργία νέων βάσεων θα αποδίδεται σε επιχειρήσεις και εργασιακό δυναμικό της Γροιλανδίας. Αυτό φαίνεται να είναι και το δέλεαρ για τον ντόπιο πληθυσμό, αν αποτελεί κάτι τέτοιο η εξυπηρέτηση των αμερικανικών δυνάμεων και βάσεων εκεί.
Επίσης θα υπάρξει και δημιουργία μη επανδρωμένων στρατιωτικών εγκαταστάσεων.
Στην πραγματικότητα, η Γροιλανδία ετοιμάζεται να μετατραπεί σε ένα απέραντο δίκτυο «περιοχών άμυνας», όπως ονομάζονται οι περιοχές στις οποίες εγκαθίστανται νέες στρατιωτικές βάσεις. Παρακάτω γίνεται σαφές ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ θα έχουν ουσιαστικά απεριόριστη πρόσβαση σε ξηρά, αέρα, χωρικά ύδατα, καθώς και στον υποθαλάσσιο χώρο της Γροιλανδίας, αφού οι δυνάμεις τους έχουν το δικαίωμα να κινούνται απεριόριστα μεταξύ των «περιοχών άμυνας».
Ενώ υπάρχει και ένας όρος σύμφωνα με τον οποίο, εντός της γύρω περιοχής μιας «περιοχής άμυνας», δεν μπορεί να λάβει μέρος καμία δραστηριότητα που θέτει σε κίνδυνο την «περιοχή άμυνας». Ασαφείς διατυπώσεις που ευνοούν ασφαλώς τους Αμερικάνους επικυρίαρχους. Γενικά ο όρος «περιοχή άμυνας» παραμένει συγκεχυμένος, ώστε να μην υπάρχει προσδιορισμένος ποσοτικά χώρος που την αφορά.
Αφού γίνεται σύντομος λόγος και για τον ρόλο της Δανίας σε όλα αυτά, ακολουθούν τα πιο καίρια σημεία της συμφωνίας: «Κανένα κράτος που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ δεν επιτρέπεται να εγκαταστήσει δικές του επανδρωμένες ή μη επανδρωμένες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη Γροιλανδία, ούτε επιτρέπεται να έχει μόνιμη παρουσία στρατιωτικών δυνάμεων στη Γροιλανδία, εκτός εάν συμφωνηθεί διαφορετικά από τα Μέρη».
Όπως είχε κάνει σαφές ο Τραμπ, στην πραγματικότητα ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός επιφυλάσσει αποκλειστική χρήση της Γροιλανδίας… με σεβασμό πάντα στο δικαίωμα της αυτοδιάθεσής της! Η πρόνοια εδώ είναι ασφαλώς να μην υπάρξει ποτέ κινέζικη ή ρώσικη παρουσία στη Γροιλανδία.
Και συνεχίζει: «Δεδομένης της απειλής για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη που προκαλείται από τις αυξημένες προσπάθειες αντιπάλων να επεκτείνουν την επιρροή και τον έλεγχό τους στη Γροιλανδία, τα Μέρη συμφωνούν ότι κράτη ή επενδυτές από κράτος που δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ, εταίρος του ΝΑΤΟ ή κράτος μέλος της ΕΕ δεν επιτρέπεται να έχουν (i) έλεγχο, (ii) σημαντική επιρροή ή (iii) πρόσβαση σε μη δημόσιες πληροφορίες που ενδέχεται να συνιστούν απειλή για την εθνική ασφάλεια ή τη δημόσια τάξη εντός Ιδιαιτέρως Ευαίσθητων Τομέων ή Δραστηριοτήτων στο έδαφος της Γροιλανδίας…». Στην πραγματικότητα αποκλείονται και οι οικονομικές δραστηριότητες που θα μπορούσαν να έχουν οι ανταγωνίστριες δυνάμεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού.
Η νέα συμφωνία δεν έχει ημερομηνία λήξης και σε περίπτωση που η Γροιλανδία ασκήσει το δικαίωμά της για αυτοδιάθεση, οι κυβερνήσεις της Δανίας και της Γροιλανδίας θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα παραμείνει στο NATO και ότι θα αναλάβει τις ευθύνες της Δανίας που αφορούν την ισχύουσα συμφωνία.
Με τη συμφωνία αυτή, η Γροιλανδία δεν μετατράπηκε σε πολιτεία των ΗΠΑ, όπως απειλούσε ο Τραμπ ότι θα επιβάλει το προηγούμενο διάστημα. Παραμένει τυπικά έδαφος της Δανίας. Ωστόσο, οι Αμερικάνοι καθίστανται μόνιμοι και αποκλειστικοί «εγγυητές» της ασφάλειας της χώρας. Η Δανία δεν μπορεί να αναλάβει τέτοιο ρόλο και από τη συμφωνία προκύπτει ότι ναι μεν άλλα κράτη του NATO ή της ΕΕ μπορούν να έχουν παρουσία στη Γροιλανδία, εφόσον όμως συμφωνούν οι Αμερικάνοι σε αυτό. Ενώ εξασφαλίζεται και ο αποκλεισμός των «αντιπάλων» όπως χαρακτηρίζονται, η Κίνα και η Ρωσία.
Είναι αρκετά πιθανό και ο «σεβασμός» του «παρθένου» περιβάλλοντος και του τρόπου ζωής των Γροιλανδών να πάει περίπατο, εφόσον η «ασφάλεια» της περιοχής απαιτήσει για παράδειγμα διάφορες εξορυκτικές δραστηριότητες. Άλλωστε, και μόνο η αυξημένη στρατιωτική παρουσία θα έχει σημαντικό περιβαλλοντικό αντίκτυπο. Η Γροιλανδία έχει και την «ατυχία» να διαθέτει πλούσιο απόθεμα σπάνιων γαιών, απαραίτητων για τη λειτουργία της στρατιωτικής μηχανής των ΗΠΑ.
Επίσης ο στρατιωτικός έλεγχος μιας περιοχής οδηγεί σε de facto γενικότερο έλεγχο. Μπορεί για την ώρα να μην έγινε η Γροιλανδία αμερικάνικη πολιτεία, αλλά δε θα πρέπει να προκαλέσει έκπληξη αν επί του εδάφους της νέας συμφωνίας ανοίξει θέμα πλήρους προσάρτησης στο μέλλον.
e-prologos.gr
