Το ισραηλινό υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας ενέκρινε 19 νέα εποικιστικά φυλάκια στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, καθώς η δεξιά κυβέρνηση με επικεφαλής τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου κινείται για να αποτρέψει τη δημιουργία ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους.

Καθώς η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει θέσει ως προτεραιότητα την προσάρτηση κατεχόμενων παλαιστινιακών εδαφών, τα Ηνωμένα Έθνη δήλωσαν ότι οι ισραηλινές επεκτάσεις εποικισμών το 2025 έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδό τους από το 2017.

«Αυτά τα στοιχεία αντιπροσωπεύουν μια απότομη αύξηση σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σημειώνοντας ότι κατά μέσο όρο προστέθηκαν 12.815 εποικιστικές μονάδες ετησίως από το 2017 έως το 2022.

Υπό την τρέχουσα ακροδεξιά κυβέρνηση, ο αριθμός των εποικισμών στη Δυτική Όχθη και την κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ έχει αυξηθεί κατά σχεδόν 50% – από 141 το 2022 σε 210 τώρα. Ένα φυλάκιο κατασκευάζεται χωρίς κυβερνητική άδεια, ενώ ένας εποικισμός εγκρίνεται από την ισραηλινή κυβέρνηση.

Σχεδόν το 10% του εβραϊκού πληθυσμού του Ισραήλ, που ανέρχεται σε 7,7 εκατομμύρια, ζει σε αυτούς τους εποικισμούς, οι οποίοι θεωρούνται παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου. Περίπου 700.000 έποικοι ζουν στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, σύμφωνα με το Peace Now.

Οι νέοι εποικισμοί είναι διάσπαρτοι σε όλη τη Δυτική Όχθη – όπου κατοικούν περισσότεροι από τρία εκατομμύρια Παλαιστίνιοι – από τη Τζενίν στα βόρεια έως τη Χεβρώνα στα νότια. Η ισραηλινή κατασκευαστική δραστηριότητα εδραιώνει την κατοχή και εκτοπίζει τους Παλαιστίνιους από την πατρίδα τους. Εποικισμοί είναι διάσπαρτοι στη Δυτική Όχθη και συχνά συνδέονται με αυτοκινητόδρομους αποκλειστικά για το Ισραήλ, ενώ οι Παλαιστίνιοι αντιμετωπίζουν οδοφράγματα και ελέγχους ασφαλείας, κάνοντας τις καθημερινές τους μετακινήσεις οδυνηρές εμπειρίες.

Το Ισραήλ έχει επίσης κατασκευάσει ένα διαχωριστικό τείχος που εκτείνεται σε μήκος άνω των 700 χιλιομέτρων (435 μίλια) μέσα από τη Δυτική Όχθη, περιορίζοντας την κυκλοφορία των Παλαιστινίων.

Το Ισραήλ ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Όχθης και της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, εδάφη που οι Παλαιστίνιοι θέλουν να αποτελέσουν μέρος ενός μελλοντικού κράτους μαζί με τη Γάζα. Το Ισραήλ κατέλαβε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, τη Δυτική Όχθη και τη Λωρίδα της Γάζας στον πόλεμο του 1967. Αργότερα προσάρτησε την Ανατολική Ιερουσαλήμ, την οποία οι Παλαιστίνιοι θεωρούν ως τη μελλοντική τους πρωτεύουσα.

Οι ισραηλινοί εποικισμοί και τα φυλάκια είναι εβραϊκές κοινότητες που χτίστηκαν σε παλαιστινιακή γη και μπορούν να κυμαίνονται σε μέγεθος από μία μόνο κατοικία έως ένα σύνολο πολυώροφων κτιρίων.

Οι νέοι εποικισμοί ανεβάζουν το συνολικό αριθμό που εγκρίθηκε τα τελευταία τρία χρόνια σε 69, σύμφωνα με δήλωση του γραφείου του Σμότριτς, ο οποίος είναι ένθερμος υποστηρικτής της επέκτασης των οικισμών και ο ίδιος έποικος.

Τον Μάιο, το Ισραήλ ενέκρινε 22 νέους εποικισμούς στη Δυτική Όχθη, τη μεγαλύτερη επέκταση εδώ και δεκαετίες.

Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ καταδίκασε αυτό που χαρακτήρισε ως «αδιάκοπη» επέκταση των εποικισμών από το Ισραήλ σε κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη. «Συνεχίζει να τροφοδοτεί τις εντάσεις, να εμποδίζει την πρόσβαση των Παλαιστινίων στη γη τους και να απειλεί τη βιωσιμότητα ενός πλήρως ανεξάρτητου, δημοκρατικού, συνεχούς και κυρίαρχου παλαιστινιακού κράτους», δήλωσε ο Γκουτέρες αυτόν τον μήνα.

Οι Παλαιστίνιοι αντιμετωπίζουν επίσης αυξανόμενη βία από τους εποίκους από τότε που ξεκίνησε ο πόλεμος του Ισραήλ στη Γάζα.

Σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων (OCHA) του ΟΗΕ, οι έποικοι έχουν επιτεθεί σε Παλαιστίνιους σχεδόν 3.000 φορές τα τελευταία δύο χρόνια.

Οι επιθέσεις των εποίκων συχνά κλιμακώνονται κατά τη συγκομιδή της ελιάς από τον Σεπτέμβριο έως τον Νοέμβριο, μια ζωτική περίοδο του χρόνου που παρέχει μια βασική πηγή εισοδήματος για πολλές παλαιστινιακές οικογένειες.

Οι έποικοι είναι συχνά οπλισμένοι και συχνά συνοδεύονται ή προστατεύονται από Ισραηλινούς στρατιώτες. Εκτός από την καταστροφή παλαιστινιακών περιουσιών, έχουν πραγματοποιήσει εμπρηστικές επιθέσεις και έχουν σκοτώσει Παλαιστίνιους κατοίκους.

Κάθε κυβερνείο της Δυτικής Όχθης έχει αντιμετωπίσει επιθέσεις εποίκων τα τελευταία δύο χρόνια, δείχνουν στοιχεία του OCHA.

Σύμφωνα με ένα διπλό νομικό σύστημα, οι Παλαιστίνιοι δικάζονται στα στρατιωτικά δικαστήρια του Ισραήλ, ενώ τα εγκλήματα που διαπράττονται από εποίκους παραπέμπονται σε πολιτικό δικαστήριο.

Ο ΟΗΕ, το Διεθνές Δικαστήριο (ΔΔ) και η Διεθνής Επιτροπή του Ερυθρού Σταυρού θεωρούν τους ισραηλινούς εποικισμούς ως παραβίαση της Τέταρτης Σύμβασης της Γενεύης, η οποία απαγορεύει τη δραστηριότητα των εποίκων.

Σε μια ιστορική απόφαση τον Ιούλιο του 2024, το ΔΔ, το ανώτατο δικαστήριο του ΟΗΕ, έκρινε ότι η κατοχή, η δραστηριότητα των εποικισμών και τα μέτρα προσάρτησης του Ισραήλ είναι παράνομα. Στη μη δεσμευτική συμβουλευτική του γνώμη, το ΔΔ έκρινε ότι η συνεχιζόμενη παρουσία του Ισραήλ στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη είναι παράνομη και πρέπει να τερματιστεί «το συντομότερο δυνατό».

Οι δικαστές επεσήμαναν έναν ευρύ κατάλογο πολιτικών – συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής και επέκτασης ισραηλινών εποικισμών στη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, της χρήσης των φυσικών πόρων της περιοχής, της προσάρτησης και της επιβολής μόνιμου ελέγχου επί των εδαφών και των μεροληπτικών πολιτικών κατά των Παλαιστινίων – οι οποίες, όπως είπε, παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο.

Δύο μήνες αργότερα, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ενέκρινε ψήφισμα που απαιτούσε από το Ισραήλ να τερματίσει την κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών εντός ενός έτους.

Ωστόσο, το Ισραήλ, που υποστηρίζεται από τον σύμμαχό του, τις Ηνωμένες Πολιτείες, αψήφησε το ψήφισμα του παγκόσμιου οργανισμού. Η Ουάσινγκτον έχει επεκτείνει την διπλωματική κάλυψη στο Ισραήλ έναντι πολυάριθμων ψηφισμάτων του ΟΗΕ.

Από την επιστροφή του στην εξουσία τον Ιανουάριο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ υιοθέτησε μια επιτρεπτική στάση απέναντι στην ισραηλινή εποικιστική δραστηριότητα, σπάζοντας την μακροχρόνια πολιτική των ΗΠΑ.

Το 2019, δήλωσε ότι οι ισραηλινοί εποικισμοί στη Δυτική Όχθη δεν ήταν εγγενώς παράνομοι βάσει του διεθνούς δικαίου.

Ο Τραμπ ανακάλεσε επίσης τις κυρώσεις του προκατόχου του, προέδρου Τζο Μπάιντεν, σε αρκετούς εποίκους και ομάδες που κατηγορούνταν για διάπραξη βίας κατά των Παλαιστινίων στη Δυτική Όχθη. Οι κυρώσεις των ΗΠΑ σε εποίκους υπό τον Μπάιντεν εντάσσονται στο πλαίσιο της μακροχρόνιας πολιτικής της Ουάσιγκτον ότι οι εποικισμοί αποτελούν τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη λύση των δύο κρατών στη σύγκρουση.

Ωστόσο, ο Τραμπ και οι αξιωματούχοι του έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι το Ισραήλ δεν μπορεί να προσαρτήσει τη Δυτική Όχθη. «Δεν θα συμβεί επειδή έδωσα τον λόγο μου στις αραβικές χώρες», δήλωσε ο Τραμπ στο περιοδικό Time τον Οκτώβριο. «Το Ισραήλ θα έχανε όλη την υποστήριξή του από τις Ηνωμένες Πολιτείες εάν συνέβαινε αυτό».

Οι αυξανόμενοι εποικισμοί θα διαιρέσουν τη Δυτική Όχθη.

Οι επεκτάσεις των εποικισμών έχουν προκαλέσει κριτική από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαίων συμμάχων του Ισραήλ, οι οποίοι δήλωσαν ότι τα βήματα αυτά υπονομεύουν τις προοπτικές για μια λύση δύο κρατών.

Ωστόσο, ο Νετανιάχου και το ακροδεξιό υπουργικό του συμβούλιο, συμπεριλαμβανομένου του Σμότριτς και του υπουργού Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, έχουν εντείνει τη ρητορική τους κατά ενός παλαιστινιακού κράτους.

«Επί τόπου, εμποδίζουμε την εγκαθίδρυση ενός παλαιστινιακού τρομοκρατικού κράτους», δήλωσε ο Σμότριτς  την Κυριακή.

Τον Ιούνιο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Νέα Ζηλανδία και η Νορβηγία επέβαλαν κυρώσεις στον Σμότριτς και τον Μπεν-Γκβιρ για υποκίνηση βίας.

Αρκετά ευρωπαϊκά έθνη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας, καθώς και η Αυστραλία αναγνώρισαν την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση τον Σεπτέμβριο σε μια προσπάθεια για τη λύση των δύο κρατών.

Το Ισραήλ καταδίκασε την κίνηση και ο Νετανιάχου δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει ένα παλαιστινιακό κράτος. Έχει καυχηθεί στο παρελθόν για το πώς ματαίωσε τις ειρηνευτικές συμφωνίες του Όσλο του 1993 και του 1995, ενισχύοντας την επέκταση των εποικισμών σε κατεχόμενα εδάφη.

«Δεν πρόκειται να συμβεί. Δεν θα υπάρξει παλαιστινιακό κράτος δυτικά του ποταμού Ιορδάνη», δήλωσε ο Νετανιάχου σε ομιλία του τον Σεπτέμβριο. «Για χρόνια, έχω εμποδίσει τη δημιουργία αυτού του κράτους-τρόμου ενάντια σε τρομερές πιέσεις, τόσο εγχώριες όσο και από το εξωτερικό».