Ένα μασκάρεμα του αντεργατικού θεσμικού πλαισίου για τις ΣΣΕ

Από τη στιγμή που το υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε την «Κοινωνική Συμφωνία Κυβέρνησης και Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων» ξεκίνησε μια επικοινωνιακή εκστρατεία για να παρουσιαστεί αυτή η συμφωνία ως μια «ιστορική στιγμή για τον κόσμο της Εργασίας». Έχει στηθεί μια ορχήστρα παραπλάνησης για το περιεχόμενο της συμφωνίας την οποία διευθύνει η κυβέρνηση και συμμετέχουν οι εργοδοτικές οργανώσεις αλλά κρατά βιολί και ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ που την συνυπέγραψε και την επαινεί. Γίνεται προσπάθεια να παραμυθιαστούν οι εργαζόμενοι πως δήθεν το τοπίο διάλυσης των συλλογικών συμβάσεων εργασίας (ΣΣΕ) που δημιούργησε μια σωρεία μνημονιακών αντεργατικών νομοθετημάτων αλλάζει και ανοίγει μια «νέα εποχή για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας στην Ελλάδα».

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, όποιος λίγο μελετήσει τους «άξονες» αυτής της συμφωνίας που θα νομοθετηθεί στις αρχές του 2026, θα αντιληφθεί πως η δημαγωγία που έχει αναπτυχθεί γύρω από αυτήν δεν είναι παρά ένα νέφος για να συγκαλυφθεί ότι η «Κοινωνική Συμφωνία Κυβέρνησης και Εθνικών Κοινωνικών Εταίρων» είναι μια μακιγιαρισμένη διαιώνιση του βασικού αντεργατικού θεσμικού πλαισίου για τις ΣΣΕ, κομμένη και ραμμένη στα μέτρα της πολιτικής της κυβέρνησης της ΝΔ.

Και οι πρώτες αποδείξεις γι’ αυτό προκύπτουν από την υμνητική υποδοχή που της έκαναν ο Κυρ.Μητσοτάκης, δηλώνοντας πως είναι μια «εξαιρετικά θετική εξέλιξη», αλλά και η επίτροπος Εργασίας της ΕΕ που «συνεχάρη δημοσίως την Ελλάδα για την επίτευξη εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας …και για την έμπνευση που δίνει για την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου». Από δίπλα και ο πρόεδρος του ΣΕΒ, σε δήλωσή του για την συμφωνία, στοχοποίησε τις αυξήσεις των μισθών που «δεν έδιναν τη σημασία που έπρεπε σε παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα» ως «μια από τις αιτίες που δημιούργησαν την κρίση» και φρόντισε να κάνει ένα κήρυγμα ταξικής συνεργασίας παρουσιάζοντας και τους εργοδότες ως «δυνάμεις της εργασίας»(!) για να πει πως «εργαζόμενοι και εργοδότες εξ όψεως μόνον, έχουν αντίθετα συμφέροντα»(!) και για να προβάλει τα «αμοιβαία οφέλη» που φέρνει ο «διάλογός» τους.

Θλιβερός ουραγός αλλά και επονείδιστος συνεργάτης της κυβέρνησης και της εργοδοσίας ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ Γ.Παναγόπουλος πρόσθεσε και αυτός τα εγκώμια του για την «κοινωνική συμφωνία», δηλώνοντας πως «ανοίγει ένα τεράστιο παράθυρο ευκαιρίας, όχι απλώς για να επανέλθουμε σε μια κανονικότητα στο ζήτημα των συλλογικών συμβάσεων, αλλά με πολύ καλύτερους όρους πριν ακόμα από το Μνημόνιο»! Δήλωση που δείχνει σε ποιο βαθμό εκφυλισμού και ευτελισμού έχει φτάσει η ηγεσία της ΓΣΕΕ ώστε να εγκωμιάζει μια συμφωνία που, πρώτα απ’ όλα, διατηρεί το μνημονιακό καθεστώς για την Εθνική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας, για τη σημαντικότερη συλλογική σύμβαση της χώρας που αφορά όλους τους εργαζόμενους της χώρας. Μια συμφωνία που θα συνεχίσει με την υπογραφή και τη συμφωνία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ να αφαιρεί από τη ΓΣΕΕ την κυριότερη αρμοδιότητα που αυτή έχει: τη συλλογική διαπραγμάτευση της ΕΓΣΣΕ!
Κι όχι μόνο αυτό. Και οι υπόλοιπες σημαντικές αντεργατικές ρυθμίσεις για τις ΣΣΕ παραμένουν είτε αυτούσιες είτε ελαφρά μεταλλαγμένες.

Εκτός κάδρου της «Κοινωνικής Συμφωνίας» για τις ΣΣΕ η κατάργηση των συλλογικών διαπραγματεύσεων για τη μεγαλύτερη συλλογική σύμβαση εργασίας

Η υποτιθέμενη «ιστορική συμφωνία» για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, άφησε τη βασικότερη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας (ΣΣΕ), αυτή της Εθνικής Γενικής Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας (ΕΓΣΣΕ) απέξω από τον λογαριασμό.

Με τα μνημόνια, ως γνωστόν καταργήθηκαν οι συλλογικές διαπραγματεύσεις για την ΕΓΣΣΕ: Το 2012, με την επιβολή του δεύτερου μνημονίου, ο κατώτατος μισθός ορίστηκε με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου. Καταργήθηκε η δυνατότητα της ΓΣΕΕ να διαπραγματεύεται και να συνυπογράφει τον καθορισμό του γενικού κατώτατου μισθού μέσω της ΕΓΣΣΕ. Το 2013 η κατάργηση αυτή έγινε νόμος (ν.4172/2013) από την κυβέρνηση Σαμαρά (ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ). Νόμος που εφαρμόστηκε και από τις μεταγενέστερες κυβερνήσεις του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝΔ.

Η κατάργηση της διαπραγμάτευσης της ΕΓΣΣΕ και ο καθορισμός του κατώτατου μισθού και μεροκάματου εδώ και 13 χρόνια με κυβερνητική απόφαση έπληξε σε μεγάλη έκταση τους μισθούς και τα μεροκάματα όλων των εργαζομένων. Γιατί η ΕΓΣΣΕ επιδρούσε σε όλες τις άλλες συμβάσεις όσον αφορά το ποσοστό των αυξήσεων των μισθών. Επιπλέον, με τη διάλυση των συλλογικών συμβάσεων που επέφεραν τα μνημόνια και τη μεγάλη επέκταση που επήλθε στις ατομικές συμβάσεις, οι παλιότεροι μισθοί συμπιέσθηκαν προς τα κάτω και αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των εργαζομένων που αμείβεται με κατώτατο μισθό. Έτσι ο μισθός ενός όλο και μεγαλύτερου τμήματος των εργαζομένων καθοριζόμενος από κυβερνητικές αποφάσεις έχει συμπιεσθεί σε μεγάλο βαθμό. Σημειώνουμε ότι μέχρι το έτος 2010 περίπου 160.000 εργαζόμενοι λάμβαναν τον κατώτατο μισθό. Αριθμός που σήμερα έχει εκτοξευθεί στους 650.000 εργαζομένους. Και αυτοί οι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι είναι ακάλυπτοι από ΣΣΕ.

Τον Δεκέμβρη του 2024 η κυβέρνηση της ΝΔ ψήφισε τον νόμο 5163/2024, που διατήρησε το μνημονιακό μέτρο της διαμόρφωσης του κατώτατου μισθού από το κράτος και την κυβέρνηση. Μάλιστα ο νόμος αυτός το χειροτέρευσε καθώς επέβαλε έναν δήθεν «αντικειμενικό» τρόπο καθορισμού του κατώτατου μισθού με τον περιβόητο «αλγόριθμο». Σύμφωνα με αυτόν ο «αλγόριθμος» θα λογαριάζει τον κατώτατο μισθό με έξι διαφορετικούς παράγοντες: την οικονομική ύφεση, τον πληθωρισμό, την ανισορροπία του ισοζύγιου εξωτερικών συναλλαγών, τις εξελίξεις στην παραγωγικότητα, την υπέρβαση δημοσιονομικών δυνατοτήτων, και το αόριστο, έκτακτες περιστάσεις. Με βάση αυτούς τους παράγοντες, που ο προσδιορισμός τους είναι στο χέρι της κυβέρνησης, μπορεί το αλγοριθμικό αποτέλεσμα να είναι και πάγωμα ή μείωση του κατώτατου μισθού!
Αυτό το απαράδεκτο καθεστώς για τον κατώτατο μισθό την ΕΓΣΣΕ που θα ήταν το πρώτο που θα έπρεπε να καταργηθεί από μια συμφωνία και μια νέα νομοθέτηση για τις ΣΣΕ ούτε καν το άγγιξε η «κοινωνική συμφωνία κυβέρνησης και εθνικών κοινωνικών εταίρων». Το αφήνει απείρακτο και με τη συμφωνία της ηγεσίας της ΓΣΕΕ. Πράγμα που σημαίνει ότι εκατοντάδες χιλιάδες εργαζόμενοι θα εξακολουθήσουν να παραμένουν ακάλυπτοι με τη νέα «κοινωνική συμφωνία»! Προς όφελος των εργοδοτών και της κυβέρνησης μιας και σήμερα αν υπογράφονταν ΕΓΣΣΕ, αυτόματα το ποσοστό κάλυψης εργαζομένων από ΣΣΕ, από 24% που είναι σήμερα, θα εκτοξευόταν στο 60%. Για ποιο πέρασμα σε μια «νέα εποχή για τις ΣΣΕ στην Ελλάδα» -όπως λέει η κυβερνητική προπαγάνδα- μπορεί, λοιπόν, να γίνεται λόγος;

πηγή: Λαϊκός Δρόμος