Το φρούριο Μπρέστ είναι ρωσικό φρούριο του 19^ου αιώνα στην πόλη Μπρέστ της Λευκορωσίας στα σύνορα με την Πολωνία. Βρίσκεται στη συμβολή των ποταμών Μουχαβέτς και Μπούγκ. Η κατασκευή του άρχισε το 1833. Στις 22 Ιουνίου 1941 η φασιστική Γερμανία του Χίτλερ επιτίθεται στη Σ. Ένωση. Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος, όπως τον ονόμασε ο σοβιετικός λαός, έχει αρχίσει. Από τις πρώτες κιόλας στιγμές της επίθεσης θα κυκλωθεί το συνοριακό οχυρό Μπρέστ. Το υπερασπίζονται τμήματα της 42^ης και της 6^ης μεραρχίας πεζικού και συνοριακοί φρουροί, περίπου 4.000 μαχητές απέναντι σε 17.500 Γερμανούς ενισχυμένους με άρματα μάχης, πυροβολικό και αεροπορία. Την άμυνα καθοδηγούν ο ταγματάρχης Π.Μ Γκαβρίλοφ, ο λοχαγός Ι.Ν. Ζουμπατσιόφ και ο επίτροπος συντάγματος Ε.Μ. Φομίν μαζί με αξιωματικούς όπως ο λοχαγός Β.Β Σαμπλόφσκη, ο πολιτικός καθοδηγητής Ν.Β. Νιεστερτσούκ, οι υπολοχαγοί Ι.Φ. Ακίμοτσκιν, Α.Μ. Κιζεβάτοφ, Α.Φ. Ναγκάνοφ, ο αναπληρωτής – πολιτικός καθοδηγητής Σ.Μ. Ματεβισιάν, ο επιμελητής συντάγματος Πέτια Κλίπα και άλλοι.

Το οχυρό θα στείλει ένα μήνυμα «Εδώ οχυρό Μπρέστ αμυνόμαστε». Οι υπερασπιστές του οχυρού, παρά τον αρχικό αιφνιδιασμό, θα οχυρωθούν πίσω από μισοκατεστραμένους τοίχους, στα υπόγεια, πίσω από σωρούς μπάζων που έγιναν από τους βομβαρδισμούς και θα αποκρούουν με επιτυχία τις εφόδους των Γερμανών.

Στις 29-30 Ιουνίου οι Γερμανοί θα κάνουν γενική έφοδο. Θα καταληφθούν πολλά οχυρά και οι υπερασπιστές θα έχουν βαριές απώλειες, αλλά η αντίσταση θα συνεχιστεί κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, χωρίς νερό, χωρίς τρόφιμα και φάρμακα. Ένα μήνα μετά το οχυρό θα στείλει και άλλο μήνυμα «Εδώ οχυρό Μπρεστ αντιστεκόμαστε ακόμα». Οι πιο πολλοί μαχητές της φρουράς θα σκοτωθούν, άλλοι, εξαντλημένοι και τραυματίες θα πιαστούν αιχμάλωτοι και μόνο μια χούφτα άντρες θα καταφέρουν να ξεφύγουν και αφού διανύσουν 400 μίλια θα καταφέρουν να φτάσουν στη γραμμή του μετώπου και να ενωθούν με τον Κόκκινο Στρατό ή να φτάσουν στους παρτιζάνους.

Αποκομμένοι περικυκλωμένοι μαχητές θα συνεχίσουν να μάχονται μέχρι το φθινόπωρο, αφού υπάρχουν αναφορές που λένε ότι συνεχίζονταν να ακούγονται πυροβολισμοί. Ο Σοβιετικός λαός θα ονομάσει τη φρουρά του οχυρού Μπρέστ «Η Αθάνατη Φρουρά». Ακόμα και σήμερα μπορεί κανείς να διακρίνει στους τοίχους, τα γραμμένα με ξιφολόγχη μηνύματα αντίστασης των υπερασπιστών του οχυρού. «Πεθαίνω αλλά δεν παραδίνομαι, πατρίδα μου αντίο», «Πεθαίνουμε αλλά δεν εγκαταλείπουμε το φρούριο», «Είμαστε πέντε, πεθαίνουμε για τον Στάλιν».

Η άμυνα του οχυρού Μπρέστ ήταν ο πρόλογος του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου και, αν οι Γερμανοφασίστες του Γ΄ Ράιχ ήξεραν να «διαβάζουν» καλύτερα, θα έπρεπε να είχαν διαβάσει το μήνυμα από την ηρωική και λυσσαλέα άμυνα των υπερασπιστών του, να είχαν καταλάβει τι θα συναντούσαν παραπέρα. Θα έπρεπε να είχαν μαντέψει τον επίλογο.

Θανάσης Κοντοφάκας