Σαν σήμερα, στις 27 Αυγούστου 1905, γεννιέται ο μεγάλος επαναστάτης κομμουνιστής Καπετάνιος Άρης Βελουχιώτης. Έζησε και πέθανε λεύτερος.

O Άρης Βελουχιώτης (Λαμία, 27 Αυγούστου 1905 – Μεσούντα Άρτας, 15 Ιουνίου 1945) (πραγματικό όνομα Αθανάσιος Κλάρας ) ήταν αρχικαπετάνιος του ΕΛΑΣ και μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας. Ηγετική μορφή της Εθνικής Αντίστασης κατά την περίοδο της γερμανοϊταλικής κατοχής της Ελλάδας. Ήταν ο ουσιαστικός ιδρυτής και καθοδηγητής του ΕΛΑΣ και από τους πιο επίμονους υπέρμαχους για τον αντιστασιακό αγώνα.

«Πριν κάμποσο καιρό, πάνου στη Λιάκουρα, στο αετοχώρι το Δαδί, ρώτησα ένα παιδί ως οχτώ χρονώ:

– Τον ξέρεις τον Άρη;- Ναι, μου λέει. Τον ξέρω.

– Τον είδες ποτέ σου ;- Όχι. Μα τόνε ξέρω.

– Πώς είναι; – Τρεις βολές πιο αψηλός απ’ τον πατέρα μου. Κι έχει ένα μεγάλο-μεγάλο κόκκινο άλογο. Και πίσω τον ακολουθάει πάντοτες ένας τρανός αητός με μια σημαία.

Μιαν άλλη φορά, στα Τρίκαλα, ρώτησα ένα “αετόπουλο” που πέρναγε τις γραμμές του οχτρού μεταφέροντας μαντάτα στους αντάρτες μέσα στο κούφωμα ενός καλαμιού. – Γιωργή, τον ξέρεις τον Άρη; – Τόνε ξέρω.

– Τον είδες ποτέ σου; – Τον είδα με τα μάτια μου.

– Πώς είναι; – Έχει μακριά γένια κι ένα αληθινό άστρο στο μαύρο σκούφο του. Κι άμα μιλάει -κι ας χιονίζει ακόμα- γίνεται μονομιάς πολλή ζέστα. Κι όταν ακούνε το όνομά του οι Γερμανοί κρύβουνται σα λαγοί μέσα στα δάσα.

Ένα μεγάλο κόκκινο άλογο, ένας αητός με μια σημαία, ένα άστρο αληθινό, πολλή ζέστα -αυτός είναι ο Άρης των παιδιών και των μεγάλων. Και γω που δυο φορές όλο-όλο τον αντάμωσα, έτσι σαν τα παιδιά και γω, έτσι τον βλέπω και τον τραγουδάω τον ΑΡΗ».

Γιάννης Ρίτσος, «Το υστερόγραφο της δόξας – Άρης Βελουχιώτης»

*****

O Άρης τραγουδήθηκε όσο κανένας. Δεκάδες είναι τα τραγούδια, γνωστά και άγνωστα, αντάρτικα, ρεμπέτικα, ηπειρώτικα που αναφέρονται στο μεγάλο Καπετάνιο. Γνωστά τραγούδια που φτιάχτηκαν για τον Άρη, για τη ζωή του στα βουνά και τους αγώνες του. Επιλέγουμε δύο από αυτά.

Στους Καπεταναίους του ΕΛΑΣ
Ο Πάνος Τζαβέλας τραγούδησε το «Στους καπεταναίους του ΕΛΑΣ» ως ύμνο στους αρχηγούς του. «Σαν ατσάλινος τοίχος που αλύγιστος ορμάει, στα πεδία των τίμιων μαχών, με αρχηγούς τον Σαμαρινιώτη, το Σαράφη και τον Άρη», λέει το τραγούδι.

Οι στίχοι:

Σαν ατσάλινος τοίχος που αλύγιστος ορμάει
στα πεδία των τίμιων μαχών.
Με αρχηγούς Σαμαρινιώτη, Καραγιώργη και Σαράφη
που ’ναι οι μάνες του λαϊκού στρατού.

Δίχως τανκς, αεροπλάνα, μόνο όλμους, πολυβόλα
και ψυχή σαν του λαϊκού στρατού.
Με καθοδήγηση λαμπρή του αρχηγού μας Βελουχιώτη
ξεψυχάει ο αγκυλωτός του φασισμού.

Να η ώρα μας ήρθε και σαν θύελλα ξεσπάει
στον αγώνα η παγκόσμια εργατιά.
Μια φωνή αντηχεί στον αγέρα, πέρα ως πέρα
“μ’ επανάσταση θα διώξουμε τη σκλαβιά”.

Κι ο αγέρας που μουγκρίζει τη σημαία κυματίζει,
τη βαμμένη μες στο αίμα του λαού.
Κατακόκκινη τη νίκη μας αγγέλλει του λαού μας
με ένα “ζήτω” γύρω γύρω από παντού.

**********

Το τραγούδι του Άρη 
Γραμμένο από τη Ναυσικά Φλέγκα, «Το τραγούδι του Άρη» τραγουδήθηκε μετά τη μάχη του Μικρού Χωριού, στις 18/12/1942 και περιγράφει τον αγώνα του Άρη και των παλικαριών του.

Εδώ το ακούμε από τον δίσκο «Τα Αντάρτικα» στον οποίο τραγουδούν η Μαρία Δημητριάδη, η Αφροδίτη Μάνου και Χορωδία. Τις διασκευές των τραγουδιών έχει κάνει ο Θάνος Μικρούτσικος.

Οι στίχοι:

Αναστενάζουν τα βουνά κι ο ήλιος σκοτεινιάζει
το δόλιο το μικρό χωριό και πάλι ανταριάζει.
Λαμποκοπούν χρυσά σπαθιά, πέφτουν τουφέκια ανάρια
ο Άρης κάνει πόλεμο με αντάρτες παλληκάρια.
Έλα βρε άπιστε Ιταλέ, κορόϊδο Μουσολίνι
να μετρηθούμε εδώ μαζί να δεις το τι θα γίνει.
Δεν έχεις γέρους κι άρρωστους, μικρά παιδιά να σφάζεις,
μηδέ κορίτσια ντροπαλά, ούτε χωριά να κάψεις.
Μανάδες για να τυραννάς στη μέση στο παζάρι,
έχεις μπροστά σου σήμερα τον Καπετάνιο Άρη.
Που γρήγορος σαν τον αετό, σαν το γοργό τ’ αγέρι
φασίστες έσφαξε πολλούς με δίκοπο μαχαίρι.