Ποια ήταν η σχέση της Κίνας με τη Βενεζουέλα μέχρι τώρα

Η έναρξη της θαλάσσιας σύνδεσης μεταξύ των λιμένων της Βενεζουέλας και του λιμένα της Τιαντζίν της Κίνας η σύνδεση δηλαδή του ασιατικού βιομηχανικού κέντρου με τη Βενεζουέλα και η μετατροπή του σε έναν εμπορικό κόμβο θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τον άξονα επιρροής της Κίνας στην περιοχή. Αυτή η πρωτοβουλία θα βελτιστοποιήσει την αλυσίδα εφοδιασμού της Βενεζουέλας και όχι μόνο. Σε ένα βήμα που εδραιώνει αυτή τη συνεργασία, οι δύο χώρες διαπραγματεύονταν επίσης μια συμφωνία «μηδενικών δασμών» για τουλάχιστον 400 προϊόντα της Βενεζουέλας, ένα μέτρο που θα εξαλείψει κρίσιμα εμπορικά εμπόδια και θα ενισχύσει τις εξαγωγές της Βενεζουέλας στην τεράστια κινεζική αγορά.

Το εμπόριο μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας ανέρχεται σε περίπου 6,8 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Κίνας-Βενεζουέλας, και αναμενόταν να συνεχίσει να αυξάνεται. Επίσης στοιχεία (υπουργείου Εξωτερικού Εμπορίου της Βενεζουέλας) δείχνουν ότι το διμερές εμπόριο αυξήθηκε το 2025 κατά 120% σε σύγκριση με το 2024, καθιστώντας την Κίνα τον κύριο εμπορικό εταίρο της Βενεζουέλας και σημαντικά, ενισχύει την εξάρτηση της Βενεζουέλας από την Κίνα. Τα στρατηγικά αυτά έργα που επιδιώκονταν μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας αποτελούσαν μέρος της οικονομικής ενσωμάτωσης της Βενεζουέλας στις αναδυόμενες οικονομίες και της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ένας Δρόμος», που στοχεύει στην εδραίωση της παντός καιρού συνεργασίας με την Κίνα.

Επιπλέον, υπάρχει η συμφωνία «μηδενικών δασμών», η οποία, θα ενισχύσει περαιτέρω στη διαφοροποίηση του χαρτοφυλακίου εισαγωγών-εξαγωγών, αποτελώντας θαλάσσια πύλη και τοποθετώντας τη Βενεζουέλα ως βασικό κόμβο logistics στη Νότια Αμερική.

Η Κίνα είναι ο κύριος αγοραστής πετρελαίου της Βενεζουέλας και το 2025 απορρόφησε μεταξύ 55% και 80% των εξαγωγών της Βενεζουέλας για πολλούς μήνες, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 4% των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου της Κίνας. Μεγάλο μέρος αυτού χρησιμοποιείται για την αποπληρωμή συσσωρευμένων κινεζικών δανείων (πάνω από 60 δισεκατομμύρια δολάρια από το 2007).

Κινεζικές εταιρείες, κυρίως η κρατική China National Petroleum Corporation (CNPC), λειτουργούν κοινοπραξίες με την κρατική εταιρεία PDVSA της Βενεζουέλας, ιδίως την Petrolera Sinovensa, όπου η CNPC συμμετέχει στην παραγωγή βαρέος αργού πετρελαίου στην πετρελαϊκή ζώνη του Ορινόκο, καθώς και σε έργα όπως τα Petrourica και Petrozumano. Το 2024-2025, μια ιδιωτική κινεζική εταιρεία (China Concord Resources Corp.) υπέγραψε 20ετές συμβόλαιο για την ανάπτυξη πετρελαιοπηγών, με προγραμματισμένη επένδυση άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων για την παραγωγή έως και 60.000 βαρελιών την ημέρα.
Ωστόσο, παρά την πολεμικό επιθετικό αποκλεισμό των ΗΠΑ, οι εξαγωγές δεν έχουν σταματήσει. Σύμφωνα με διεθνή πρακτορεία εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων που συνδυάζονται χρονικά με τις ναυτικές ασκήσεις “Will for Peace 2026” που διεξάγουν χώρες των BRICS (Κίνα, Ρωσία, Ιράν, Νότια Αφρική) αρκετά πλοία -κρυφά ή φανερά- αποπλέουν για τη Βενεζουέλα με σκοπό να φορτώσουν πετρέλαιο μεταξύ αυτών της Κίνας, της Ρωσίας της Ινδίας, του Μεξικού.

Οι ΗΠΑ επιτίθενται και ελπίζουν

Με βάση όμως τις στρατιωτικές επιθετικές επεμβάσεις οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ανακατευθύνουν το πετρέλαιο στη δική τους αγορά και να μειώσουν τη ροή προς την Κίνα -αν και η Κίνα έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα υπερασπιστεί νόμιμα τα συμφέροντά της- όπως επίσης και να αναστείλουν και δια αποκλεισμού τη μεγάλη εμπορική συνεργασία. Ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι «εταιρείες όπως η Exxon Mobil και η Chevron θα επενδύσουν τρισεκατομμύρια στη Βενεζουέλα», αποκτώντας εκ νέου την πρόσβαση σε πετρελαιοπηγές και διευθετώντας ακόμη και τα ανεξόφλητα χρέη. Πάντως σε αυτές τις τοποθετήσεις πέρα από το προπαγανδιστικό χαρακτήρα δείχνουν με τον πιο εμφαντικό τρόπο τις κατευθύνσεις του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού και σε σχέση με την Κίνα. Η τοποθέτηση Τραμπ για παραγωγή 50 εκατ. βαρελιών θα απαιτήσει εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε επενδύσεις και χρόνο 6 έως 10 χρόνια, αναδεικνύοντας το έωλο μιας τέτοιας τοποθέτησης.

Η Exxon Mobil είναι γνωστό ότι εγκατέλειψε τη Βενεζουέλα το 2007 μετά την εθνικοποίηση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου από τον Ούγκο Τσάβες. Η εταιρεία προσέφυγε στο Διεθνές Κέντρο Επίλυσης Επενδυτικών Διαφορών (ICSID) και κέρδισε περίπου 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια σε αποζημίωση, αν και λιγότερα από όσα είχε ζητήσει. Η Exxon Mobil συνεχίζει να ασκεί πιέσεις για τη διατήρηση των κυρώσεων κατά της Βενεζουέλας, όπως ο δασμός 25% στο πετρέλαιό της, προς όφελος των συμφερόντων της στην περιοχή. Αυτό θα ωφελούσε έμμεσα την Exxon Mobil, μια μεγάλη αμερικανική πετρελαϊκή εταιρεία με εμπειρία στο βαρύ αργό πετρέλαιο της Βενεζουέλας, και θα ενίσχυε τη δεσπόζουσα θέση της στη Γουιάνα.

Η Chevron επίσης λειτουργεί βάσει ειδικής άδειας από το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ, η οποία επιτρέπει περιορισμένη παραγωγή και εξαγωγή, αλλά με περιορισμούς (για παράδειγμα, καμία άμεση πληρωμή στην κυβέρνηση Mαδούρο στο παρελθόν). Η άδεια αυτή θα μπορούσε να παραταθεί ή να τροποποιηθεί, τοποθετώντας την Chevron ως τον μεγαλύτερο δικαιούχο βραχυπρόθεσμα. Η Chevron διατηρεί τις κοινοπραξίες της με τη Βενεζουέλα, όπως είναι η Petroboscan, S.A. που είναι μια κοινοπραξία με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας PDVSA (Petróleos de Venezuela). Σ’ αυτήν η Chevron κατέχει το 39,2% και λειτουργεί στις πετρελαιοπηγές Boscan στην πολιτεία Zulia.

Παράλληλα και η Petropiar S.A. (πετρέλαιο και φυσικό αέριο) δραστηριοποιείται στην περιοχή του Orinoco της στη Βενεζουέλας, με αντικείμενο την εξόρυξη, επεξεργασία και μεταφορά βαρέος αργού πετρελαίου, μετατρέποντάς το σε ελαφρύτερες, εξαγώγιμες ποιότητες. Τα νέα έργα στη ζώνη του Ορινόκο παράγουν περίπου το ένα τέταρτο του πετρελαίου της Βενεζουέλας (περίπου 150.000-200.000 βαρέλια την ημέρα), κυρίως βαρύ αργό πετρέλαιο που εξάγεται σε διυλιστήρια των ΗΠΑ.

Οι εξελίξεις στο εσωτερικό πεδίο οι αγώνες του βενεζουελάνικου λαού είναι που θα δείξουν τελικά την κατεύθυνση της χώρας.

Μ.Γ.